Reklamı Kapat

Talha Kös; Yeraltı su sızıntısının önüne geçemezler

Kocaeli’nin sıcak gündemi çöp tesisiyle ilgili farklı bir değerlendirme ve uyarıla Kentsel Tasarımcı Talha Kös’ten geldi. Kös, “Bu alan Kandıra olamaz, çünkü hangi tedbiri alırlarsa alsınlar yeraltına su sızıntısının önüne geçemezler” dedi.

Haber  Merkezi
Haber Merkezi Tüm Haberleri
Büyütmek için resme tıklayın

Kocaeli başta olmak üzere Türkiye genelinde önemli projelere imza atan Kentsel Tasarımcı Talha Kös, Kandıra’ya kurulacak çöp tesisiyle ilgili yaptığı çalışmayı kamuoyu ile paylaştı. Hazırlanan raporda Kocaeli için önemli uyarılar dikkat çekti.

KENTSEL GELECEĞİNE KATKI VERMEKTİR

Son günlerde kentimiz kamuoyunun yoğun bir şekilde tartıştığı ‘’çöp depolama sorunu’’ ile ilgili değerlendirmem ve ÇÖZÜM önerilerimi özet bir şekilde takdirlerinize sunuyorum. Arzu edenlere birebir daha detaylı bilgi de verebilirim. Çözüme muhtaç olan bu konuya dair ortaya koyduğum ön rapor mahiyetinde olan çalışmamdaki amacım; Sürdürülebilir bir atık yönetimiyle Kocaeli’nin kentsel geleceğine dair katkı vermek, altlık oluşturmak ve meselenin çözümüne yönelik bir işaret fişeği atmaktır.

İşte o rapor;

KOCAELİ ATIK YÖNETİMİ

Genel değerlendirme:

Çöp bir üründür ve maddi bir değerdir.

Yani çöp doğru bir atık yönetimiyle en önemli gelir kaynaklarımızdan biri olabilir.

Türkiye’nin sadece evsel atıklarının değeri ve enerji üretme kapasitesi 1 milyar dolardır.

Buna endüstriyel atıkları dahil ettiğinizde yaklaşık değer 10 milyar dolardır.

Bu çerçevede Kocaeli ülke sanayisinin % 22 sini sırtlanmış ve en yoğun göç alan şehirlerden biri olarak en fazla değerli atık kapasitesine sahiptir.

Ve doğru bir atık yönetimiyle Kocaeli bu pastadan yıllık 1 milyar dolar gelir etme fırsatına sahiptir. Bu Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin borcunun 1 yılda tamamen kapatılması ve sonrasında dev yatırımlara ev sahipliği yapabilmesi anlamına geliyor.

Şehirlerde çöpün yokluğu farkedilmez ama varlığı problem olan bir unsurdur. Bugün Kocaeli'de olduğu gibi.

Konunun öneminin anlaşılabilmesi için 2 çarpıcı örnek daha vermek gerekirse;

Avrupa birliği 2030 yılına kadar, atığın yarattığı yeşil ekonomiden yılda 600 milyar Euro kazancı hedeflemekte.

Ve bugün Avrupa Birliği’nin bu ekonomiden kazancı 150 milyar Euro’nun üzerinde.

Bugün çöpünü % 100 değerlendiren İsveç bu gelirden mahrum olmamak ve daha fazla pay almak için üzerine para verip çöp satın alıyor.

Özetle ;

Atık yönetimi aslında kaynak yönetimidir. Burada sistem çok önemlidir.

Türkiye’de bu konuda ciddi çalışmalar vardır.

1993 yılında İstanbul’da Ümraniye’de 39 vatandaşımızın ölümüyle sonuçlanan çöp depolama alanındaki patlamadan sonra,

1994’de İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Seçilen Recep Tayyip Erdoğan derhal İSTAÇ AŞ’yi (İstanbul Çevre Koruma ve Atık Maddeleri Değerlendirme Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi) kurdurdu.

Akabinde İstanbul’da bertaraf sahaları, yakma tesisleri ve aktarma istasyonları kuruldu.

2001’den itibaren geri kazanım ve kompost tesisleri açıldı. Çöp gazından elektrik üretimine başlandı ve yeni tesisler kuruldu.

2005 de AB uyumlu stratejik planlar hazırlandı ve çöp sızıntı suyu ön arıtma tesisleri açıldı.

Çevre laboratuvarları kuruldu.

Endüstriyel atıklar ile ilgili ayrıca bir birim oluşturuldu ve dahası. Bugün İSTAÇ bu konuda Türkiye’nin öncü kuruluşudur. Allah Cumhurbaşkanımızdan razı olsun.

 

KOCAELİ’DE Kİ DURUM VE DÜZENLİ ÇÖP DEPOLAMA SİSTEMİ ÜZERİNE:

1990 larda tamamen terkedilen vahşi depolamadan sonra bugün Kocaeli’de uygulanan ve Kandıra gibi yerlerde arayış içerisinde olduğumuz Düzenli Depolama sistemi günümüz koşullarında en iptidai sistemdir.

Genelde terk edilmiş madenlerin ve vadi gibi çukur alanların tercih edildiği bu sistemde atığın depolanacağı arazide kauçuk türevi zemin kaplamalarıyla önlem alınsa da depolanan çöplerin sıvısının yeraltına sızmaması imkansızdır.

Düzenli depolama alanlarına çöpün kaynağından alınıp direkt olarak getirilmesi son derece yanlıştır. Bunun ne şekilde olması gerektiğini alt satırlarda arz edeceğim. Demek istediğim Düzenli Depolama alanları bir ihtiyaçtır ama bundan önce atığın azaltılması başta olmak üzere, dönüştürülmesine kadar geçeceği evreler vardır.

Mesela İzaydaş tesisinin çeperlerinde, tesisin haricinde düzenli depolama alanları vardır ve artık limit dolmuştur.

Burada oluşan metan gazları her an olası bir faciaya sebebiyet verebilir.

 

Özetle birazdan sıralayacağım atık yönetim sistemini tam olarak uygulamayıp Kandıra’da yapılması düşünüldüğü gibi sadece Düzenli Depolama sistemi üzerinden gitmek, en kolaycı, iptidai ve adeta evin çöplerini halının altına süpürmekten ibarettir.

Netice de bu çöpler yine birikecek, şu anda olduğu gibi kapasite yetmeyecek ve yok etmek üzere başka bir depolama alanı aramak zorunda kalacağız. Tabi bu arada Kocaeli’nin atıktan elde edebileceği 1 milyar dolarlık gelirden mahrum olmamızda bu sistemin diğer bir üzücü sonucu olacaktır.

ATIK YÖNETİMİ

Atık yönetimi Kocaeli şartlarına yönelik olarak oluşturulmalıdır. Her şehrin atık yönetimi farklılıklar gösterebilir.

Atık yönetimi bir bütündür. Tıpkı şehir planlaması gibi, 5-10-20-30 yıllık periyodlar halinde düşünülmeli ve işletilmelidir.

Kocaeli ve pek çok şehirde yapılan hata; çöpün toplamasının tamamen bu yönetimden bağımsız ve kopuk yapılmasıdır. Çöpün evden çıktığı andan itibaren bertaraf tesisine gidene kadar olan serüveni vardır.

Çöpü ayrıştıracak olan toplamasını yapmalıdır.

Atığın atık olmadan önce, mümkünse önlenmesi, önlenemiyorsa miktarının en aza indirilmesi,

En aza indirildikten sonra mümkünse yeniden kullanmamız, bundan sonra geri dönüşüme sokup ona değer kazandırmamız,

En son olarak ise bertarafıyla enerji elde etmemiz gerekir.

Bu iş için Kocaeli’nde yeni bir organizasyon ve tıpkı İSTAÇ gibi yeni bir birim kurulması şarttır.

Şimdi uzun vadede hayata geçirmemiz gerekenn Atık Yönetim Projesini özetleyip, Bu sistem hayata geçene kadar yapmamız gereken Acil Eylem Planı ile çözüm önerimi bitiriyorum.

Atık oluşumundan nihai bertarafa kadar bütün kademeleri içine alan entegre bir katı atık yönetiminin unsurları ve bunların birbirleri ile ilişkilerinin çok iyi bilinmesi zorunludur.

Günümüzde entegre atık yönetiminin hiyerarşisine bakıldığında

1- Atık azaltma

2-Yeniden kullanım

3- Geri dönüşüm

4- Geri kazanım

5- Nihai Bertaraf

ENTEGRE KATI ATIK YÖNETİMİ NASIL OLMALI:

1- Bütüncül bir sistem olmalı

2- Ekonomik bir değer oluşturulabilmeli

3- Kocaeli’ye özel ve çevresel faktörlere uyum sağlayabilmeli.

4- Bölgesel planlama yapılmalı

SONUÇ

Buraya kadar verdiğim bilgileri özetlemek gerekirse:

Atık yönetimi aslında bir kompozisyon,

Kocaeli’de yapılması gereken sadece düzenli çöp depolamadan ibaret olursa ve bununla yetinirsek şehrin geleceğine ipotek koymuş oluruz.

Şimdi Kocaeli’ye yönelik olarak yapılması ve sisteminin oluşturulması gereken eylemleri maddeler halinde özetliyorum:

• Kompost tesisleri çoğaltılmalı

(Kompostlama, mikroorganizma adı verilen ve çoğunluğu gözle görülmeyen canlıların, ortamın oksijenini kullanarak çöp içerisindeki organik maddeleri biyokimyasal yollarla ayrıştırması) yani çöpten gübre elde edilmesi

• Metan gazı biogaza dönüştürülmesi,

Bu biogazlada elektirik jeneratörlerine yakıt olacak teknolojilerin hayata geçirilmesi.

• Aktarma tesislerinin çoğaltılması

• Yaklaşık 2 milyon olan Kocaeli nüfusu, kişi başına 1kg nin üzerine çıkan çöple, entegre bir katı atık yönetimi için büyük fırsattır. Bunun tek bir organizasyonla ele alınması şarttır.

• Özel sektörün sürece dahil edilmesi halinde Büyükşehir Belediyesi sıfır maliyetle atık yönetimini gerçekleştirebilir. Özel sektöre yatırım imkânları açılması ve gereken ihale düzenlemelerinin yapılması gerekir.

• Düzenli depolama alanına gelen çöplerin minimuma indirilmesini sağlayacak kompostloma , yakma, ayrıştırma, balyalama gibi işlemlerin koordine edilmesi.

• İlçe belediyelerinin de sürece dahil edilmesi ve çöpü ayrıştıracak olanların toplanması

 

Tüm bu aktardıklarım, Kocaeli’ndeki arazi verileri, yatırım alanlarıyla birlikte ele alınmalı.

 

Benim aktarmaya çalıştığım çözüm önerisi 1 yıldan itibaren sonuç vermeye başlayacaktır.

 

Fakat şu an elimizde limitleri zorlayan çöp depolama tesislerimizde olası bir facia tehlikesi olduğu için ACİLEN bir alan bulunması da kaçınılmaz bir gerçektir.

 

Bunun için önerim şudur:

 

Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı ya da kendisinin tayin edeceği birinin başkanlığında ACİL EYLEM PLANI için KRİZ YÖNETİM MASASI oluşturulmalı.

Aktardığım ve hayata geçmesi zaruri olduğunu düşündüğüm ATIK YÖNETİM SİSTEMİ kurulana kadar

2 yıl süreyle kullanımı sınırlı tutulacak ve sonrasında gazları tahliye edilerek üzerine rekreasyon alanı yapılacak bir alan belirlenmeli. Bu alana en iptidai yöntem olan düzenli depolama geçici olarak yapılmalı. Bu alan Kandıra olamaz, çünkü hangi tedbiri alırlarsa alsınlar yeraltına su sızıntısının önüne geçemezler. (Ama ayrıca çöp sıvısı sızıntısına yönelik bir arıtma sistemi kurulursa, bu tartışılabilinir)

 

En fazla 2 yıl süreyle kullanılacak alan mümkünse eski bir maden Ocağı ya da taş ocağı olabilir.

Ama sonuç olarak KOCAELİ’de bundan 2 yıl sonra hala düzenli çöp depolama alanıyla yetiniyorsak bu da bu kentin utanç vesikası olur.

PIRIL PIRIL BİR KOCAELİ istiyorsak öncelikle atıklardan kurtulmamız gerekir, ama kazanarak kurtulmamız gerekir.

ATIKLARDAN GÖMEREK KURTULAMAYIZ,

DÖNÜŞTÜREREK VE KAZANARAK KURTULURUZ

TALHA KÖS

Kentsel Tasarımcı

KA YNAKLAR

1) Öztürk,İ., Demir, İ., Özabalı, A., Tezer, H., “İstanbul İçin AB Çevre Mevzuatı İle Uyumlu Entegre Katı Atık Yönetimi Stratejik Planı”(2005)

2) Korkut, E, Bayer, Y., “Katı Atıkların Toplanması ve Transferi İstanbul Büyükşehir Belediyesinin Katı Atık Transfer ve Taşıma Yönetimine Bakışı”

3) Erdem, M., Ercan, E., Ateş, E., Erdoğan D., “AB uyunm Sürecinde Evsel Katı Atıkların Entegre Yönetimi” Kent Yönetimi, İnsan ve Çevre Sorunları Sempozyumu‟08

4) Büyükbektaş, F., Varınca, K., “Entegre Katı Atık Yönetimi Kavramı ve AB Uyum Sürecinde Atık Çerçeve Yönetmeliği”

5) İstaç A.Ş yayınları

# ÇÖP TESİSİ KANDIRA İLE İLİŞKİLİ:

22 Oca 2020 - 10:32 - Gündem

Muhabir Haber Merkezi


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Bugün Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Bugün Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Bugün Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Bugün Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.




Anket Kandıra'ya Çöp Tesisi Kurulsun Mu?