Türkiye, bebek ölümlerini azaltmak için önemli bir adım daha atıyor. Sağlık Bakanlığı, doğumdan hemen sonra belirti göstermeyen ancak ölümle sonuçlanabilen kalp rahatsızlıklarını tespit etmek amacıyla “Neonatal Kritik Doğuştan Kalp Hastalıkları Tarama Programı”nı başlatıyor. 1 Temmuz 2026 itibarıyla kamu, özel ve üniversite hastanelerinde zorunlu hale gelecek bu uygulama sayesinde, bebeklerin hastaneden taburcu edilmeden önce kalp sağlığı taramadan geçirilecek. Basit bir cihazla yapılan bu test, bebeğe herhangi bir rahatsızlık vermiyor.
Erken Tanı Hayat Kurtaracak
Sağlık Bakan Yardımcısı Prof. Dr. Nurullah Okumuş, programın tanıtım toplantısında yaptığı konuşmada, doğuştan gelen kalp hastalıklarının bazı durumlarda ilk günlerde hiçbir belirti göstermediğini vurguladı. Özellikle kritik kalp anomalilerinin, fark edilmediği takdirde ölüme kadar gidebilen sonuçlar doğurabildiğini belirten Okumuş, bu yüzden erken taramanın hayati önemde olduğunu söyledi.
Tarama, nabız oksimetre adı verilen basit bir cihazla yapılıyor. Bebeğin el veya ayağına takılan sensör aracılığıyla kandaki oksijen seviyesi ölçülüyor. Herhangi bir ağrıya ya da rahatsızlığa yol açmayan bu yöntem, bilimsel olarak etkili olduğu kanıtlanmış, güvenli bir test.
Yenidoğan Sağlığında Büyük Gelişme
Sağlık Bakanlığı’nın son 20 yılda uygulamaya koyduğu tarama programları, bebek ve çocuk ölüm oranlarında büyük düşüş sağladı. Yenidoğan ölüm hızı, 2000’li yıllarda binde 17 iken, günümüzde binde 5,6’ya kadar gerilemiş durumda. Bu başarıda, doğum sonrası yapılan sağlık taramalarının payı büyük.
Halihazırda topuk kanı ile fenilketonüri, hipotiroidi, SMA gibi altı kalıtsal hastalık taranabiliyor. Ayrıca gelişimsel kalça çıkığı, işitme ve görme taramaları da erken tanı ve tedavi açısından büyük önem taşıyor. Bu yeni kalp tarama programı da bu zincire eklenerek, yenidoğan sağlığını daha da güçlendirmeyi hedefliyor.
Tüm Hastanelerde Zorunlu Hale Geliyor
Neonatal Kritik Doğuştan Kalp Hastalıkları Tarama Programı, 1 Temmuz’dan itibaren ülke genelindeki tüm kamu, özel ve üniversite hastanelerinde zorunlu olarak uygulanacak. Uygulama, bebek hastaneden taburcu edilmeden önce yapılacak ve kalp hastalıklarına dair erken belirti olup olmadığı kontrol edilecek.
Bakan Yardımcısı Okumuş, bu tür tarama programlarının sadece bireysel değil toplumsal bir fayda sağladığını da belirterek, “Bu test sayesinde bebeklerin yaşama şansı artıyor. Aynı zamanda ailelerin yaşadığı büyük acıların da önüne geçiliyor,” dedi.
Tarama Sadece Bir Kaç Dakika Sürüyor
Tarama testi yalnızca birkaç dakika sürüyor ve herhangi bir özel hazırlık gerektirmiyor. Cihazla alınan değerler, bebekte kritik bir kalp sorunu olup olmadığı konusunda hekimlere önemli ipuçları sunuyor. Eğer riskli bir durum tespit edilirse, bebek ileri tetkikler için yönlendiriliyor.
Programın tanıtımında ilk uygulama Sağlık Bakan Yardımcısı Okumuş’un öncülüğünde yapıldı. Tanıtıma Ankara İl Sağlık Müdürü Ali Niyazi Kurtcebe, Türk Neonatoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Esin Koç ve Halk Sağlığı Genel Müdürü Muhammed Emin Demirkol da katıldı.