İnşaat müteahhitlik sektörünün mevcut sorunları ve çözüm önerilerinin ele alındığı 7. Türkiye İnşaat Sektörü Çalıştayı, Türkiye’nin dört bir yanından gelen birlik başkanları ve teknik temsilcilerin katılımıyla iki gün, üç oturum halinde gerçekleştirildi. Çalıştayda, deprem riski, kentsel dönüşüm, mevzuat sorunları ve mesleki örgütlenme eksiklikleri kapsamlı şekilde masaya yatırıldı.
İMKON GENEL BAŞKANI TELLİOĞLU: “SEKTÖRÜN EN ACİL İHTİYACI MÜTEAHHİTLER ODASIDIR”
Çalıştayın açılış konuşmasını yapan İMKON Genel Başkanı Tahir Tellioğlu, konfederasyonun 52 ilde yaklaşık 80 bin üyeyi temsil eden, kamu yararı statüsüne sahip Türkiye’nin en üst çatı kuruluşu olduğunu vurguladı.
Tellioğlu, sektörün disiplin altına alınması, mesleki standartların belirlenmesi ve güvenli yapılaşma için Müteahhitlik meslek tanımının yapılması ve Müteahhitler Odası’nın kurulmasının zorunlu olduğunu ifade etti.
DEPREM GERÇEĞİ VE KENTSEL DÖNÜŞÜM ÖNCELİĞİ
Konuşmada, Türkiye’nin aktif deprem kuşağında yer aldığına dikkat çekilerek, ülkede yaklaşık 5 milyona yakın riskli yapının bulunduğu hatırlatıldı. Bu yapıların kentsel dönüşüm kapsamında, depreme dayanıklı hale getirilmesi gerektiği vurgulandı.
Bu kapsamda öne çıkan beş temel hedef şu şekilde sıralandı:
2000 yılı öncesi yapı stokunun acilen taranması
Fay hatları ve zayıf zeminlerden uzak, sağlam alanların imara açılması
Arsa ve temel inşaat malzemelerinde spekülatif artışların önlenmesi
“Yarısı Bizden” desteğinin kapsamının genişletilmesi
Nitelikli iş gücü ve yapı kalitesinin artırılması
İSTANBUL İÇİN KENTSEL DÖNÜŞÜM SEFERBERLİĞİ ÇAĞRISI
Çalıştayda, ülke ekonomisinin lokomotifi olan İstanbul için tüm paydaşların katılımıyla kentsel dönüşüm seferberliği ilan edilmesi ve şehrin deprem master planının kamuoyuyla paylaşılması gerektiği vurgulandı.
Ayrıca, konuta erişimin zorlaştığına dikkat çekilerek, Türkiye’de %57 seviyesinde olan konut sahipliği oranının dünya ortalamasının üzerine çıkarılması hedefinin altı çizildi.
ARSA MALİYETLERİ VE KÜÇÜK KONUT TALEBİ
Konut maliyetlerinde arsa payının %50 seviyelerine yaklaştığı belirtilirken, OECD ülkelerinde bu oranın %35–40 bandında olduğu hatırlatıldı. Aile yapılarındaki sosyolojik değişim nedeniyle küçük metrekareli konutlara talebin arttığı, bazı belediyelerin imar planlarında yer alan yüksek metrekare alt sınırlarının düşürülmesi gerektiği ifade edildi.
TEKNİK ÇALIŞTAYDA ÖNE ÇIKAN SORUNLAR
Birinci oturumda, 33 il dernek ve birlik başkanlarının katılımıyla sektörde yaşanan başlıca sorunlar şu başlıklarda toplandı:
Müteahhitler Odası’nın olmaması
Yapı müteahhitleri sınıflandırma sistemindeki adaletsizlikler
Belediyelerde ruhsat ve iskân süreçlerindeki farklı uygulamalar
Yapı denetim sistemindeki yapısal aksaklıklar
Yüksek faiz oranları ve finansmana erişim sorunları
Arsa fiyatlarındaki aşırı artış
Nitelikli iş gücü eksikliği
YAPI DENETİM SİSTEMİNE YÖNELİK ÖNERİLER
Çalıştayda yapı denetim sistemiyle ilgili olarak;
Müteahhitlerin yapı denetim firmalarıyla sözleşme yapabilmesi
Küçük ölçekli yapıların yapı denetim kapsamı dışında bırakılması
Taşıyıcı sistem uygulamalarında sorumluluğun netleştirilmesi
Yapı denetim personeline özel sertifikasyon programları uygulanması
önerildi.
MÜTEAHHİTLER ODASI: TARİHSEL VE YASAL GEREKÇELER
Çalıştay sonuç bildirgesinde, Müteahhitler Odası’nın gerekliliğinin geçmişte de Türkiye Büyük Millet Meclisi, Devlet Planlama Teşkilatı ve çeşitli resmi belgelerde açıkça vurgulandığı hatırlatıldı.
Bağımsız bir meslek odasının;
Mesleki disiplin ve etik kuralları sağlayacağı
Haksız rekabeti önleyeceği
Kentsel dönüşümü hızlandıracağı
Eğitim, sertifikasyon ve denetimi güçlendireceği
ifade edildi.
SONUÇ: YASAL MESLEK YAPISI OLMAZSA OLMAZ
Türkiye İnşaat Sektörü Çalıştayı sonunda yayımlanan sonuç bildirgesinde, sağlam ve güvenli yapılaşmanın ancak yasal zemine dayalı bir Müteahhitlik Meslek Yasası ve Müteahhitler Odası’nın kurulmasıyla mümkün olacağı vurgulandı.
