Türkiye’de çalışan kadınları yakından ilgilendiren doğum izni düzenlemesi yeniden gündemin en önemli başlıklarından biri oldu. Uzun süredir tartışılan ve kamuoyunda sıkça “Doğum izni 24 hafta oldu mu?” sorusuyla araştırılan düzenleme için önemli bir adım atıldı. AK Parti tarafından hazırlanan yeni sosyal politika paketi kapsamında doğum izni süresinin 16 haftadan 24 haftaya çıkarılması planlanıyor. Teklifin Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulmasıyla birlikte hem kamu hem de özel sektörde çalışan milyonlarca anne adayının gözü Meclis sürecine çevrildi. Aynı düzenleme içinde babalık izninin de artırılması gündemde. Çalışma hayatında aile yaşamını desteklemeyi amaçlayan bu düzenleme yasalaşırsa, doğum izni süreleri ve ebeveyn haklarında önemli değişiklikler yaşanacak.
Doğum izni 24 hafta oldu mu, Meclis’ten geçti mi?
Son günlerde en çok merak edilen konulardan biri “doğum izni 24 hafta oldu mu?” sorusu. Mevcut durumda Türkiye’de doğum izni süresi toplam 16 hafta olarak uygulanıyor. Bu sürenin 8 haftası doğum öncesi, 8 haftası ise doğum sonrası olarak belirlenmiş durumda.
Ancak hazırlanan yeni kanun teklifiyle birlikte doğum izni süresinin 24 haftaya çıkarılması hedefleniyor. AK Parti milletvekilleri tarafından hazırlanan teklifin Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sunulması bekleniyor. Düzenleme yasalaşırsa, doğum izni süresi doğum öncesi ve sonrası izinlerle birlikte toplamda 6 aya kadar çıkmış olacak.
Teklif yalnızca belirli meslek gruplarını değil, oldukça geniş bir çalışan kitlesini kapsıyor. Buna göre;
Memurlar
İşçiler
Askeri personel
Hakim ve savcılar
Akademisyenler
Kamu iktisadi teşebbüslerinde çalışan personel
dahil olmak üzere çalışma hayatındaki tüm kadınların doğum izni 24 hafta düzenlemesinden yararlanması planlanıyor. Böylece kamu ve özel sektör arasındaki izin uygulamalarında da daha dengeli bir yapı oluşturulması hedefleniyor.
Doğum izni 24 hafta ne zaman yürürlüğe girecek?
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, doğum izni düzenlemesine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Bakan Göktaş, doğum izninin 16 haftadan 24 haftaya çıkarılmasına yönelik çalışmanın tamamlandığını ve teklifin kısa süre içinde Meclis gündemine geleceğini belirtti.
Bakanlığın planlamasına göre süreç şu şekilde ilerleyecek:
Kanun teklifi TBMM’ye sunulacak
Önce ilgili komisyonda görüşülecek
Ardından Genel Kurul gündemine gelecek
Kabul edilmesi halinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girecek
Bu nedenle şu an için doğum izni 24 hafta oldu mu? sorusunun yanıtı “henüz yasalaşmadı” şeklinde. Ancak teklifin kısa süre içinde Meclis’te görüşülmesi bekleniyor.
Düzenleme yasalaştığında önemli bir ayrıntı daha gündeme geliyor. Bakan Göktaş’ın açıklamasına göre mevcutta doğum izninde olan annelerin de yeni düzenlemeden yararlanması planlanıyor. Yani yasa yürürlüğe girdiğinde doğum izninde bulunan çalışanlar için izin süreleri otomatik olarak 24 haftaya kadar uzatılabilecek.
Doğum izni 24 hafta düzenlemesinde yeni haklar neler?
Yeni düzenleme yalnızca süre artışı getirmiyor. Aynı zamanda doğum öncesi ve doğum sonrası izinlerin esnek kullanımına da imkan tanıyor.
Planlanan modele göre:
Toplam doğum izni 24 hafta olacak
Bunun 8 haftası doğum öncesi, 16 haftası doğum sonrası olarak uygulanacak
Anne isterse doğum öncesindeki 8 haftalık iznin 6 haftasını doğum sonrasına aktarabilecek
Bu durumda anne adayları, doktor onayıyla doğuma 2 hafta kalana kadar çalışmayı tercih edebilecek ve kullanmadıkları izin süresini doğum sonrası döneme ekleyebilecek.
Bu modelin amacı, özellikle çalışan annelerin bebekleriyle daha uzun süre vakit geçirebilmesini sağlamak ve iş hayatı ile aile hayatı arasındaki dengeyi güçlendirmek.
Babalık izni kaç gün olacak?
Yeni düzenlemede yalnızca anneler değil babalar için de önemli bir değişiklik öngörülüyor. Mevcut uygulamada işçi statüsünde çalışan babalar için babalık izni 5 gün olarak uygulanıyor.
Hazırlanan kanun teklifine göre:
Babalık izni 10 güne çıkarılacak
Kamu ve özel sektör çalışanları için eşit uygulanacak
Bu değişiklikle birlikte babaların da doğum sonrası süreçte ailelerine daha fazla destek verebilmesi amaçlanıyor.
Ayrıca düzenleme kapsamında aile politikalarını güçlendirmeye yönelik bazı ek adımlar da gündemde bulunuyor. Bunlar arasında:
Kamu kurumlarında kreş ve çocuk bakım evi sayısının artırılması
Ebeveynler için yarı zamanlı çalışma imkanı
Çocukların dijital platformlarda korunmasına yönelik düzenlemeler
gibi başlıklar da yer alıyor.