Orta Doğu’da tansiyonu zirveye taşıyan saldırıların ardından İran’dan kritik bir açıklama geldi. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hava saldırıları sonrası İran devlet medyası ve Batılı kaynaklar, İran İslam Cumhuriyeti’nin Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney’in hayatını kaybettiğini duyurdu. Gelişmenin ardından ülkede 40 günlük ulusal yas ve 7 günlük resmi tatil ilan edildi.
HAMANEY ÖLDÜ MÜ?
İran devlet televizyonu, Ayetullah Ali Hamaney’in ABD-İsrail saldırısında hayatını kaybettiğini kamuoyuna açıkladı. Yayında, “İran İslam Devrimi’nin lideri şehadete ulaştı” ifadeleri kullanıldı. İran hükümeti de Hamaney’in ölümünün ardından ülke genelinde 40 günlük ulusal yas ve 7 günlük resmi tatil kararı alındığını duyurdu.
Bu açıklama, bölgede devam eden askeri gerilimi çok daha kritik bir aşamaya taşıdı.
ŞAH DÖNEMİNDEN DEVRİME UZANAN YOL
Ali Hamaney’in hayatının yaklaşık 40 yılı, İran’da Şah rejiminin hüküm sürdüğü dönemde geçti. İslam devleti kurma hedefiyle hareket eden Humeyni’nin fikirlerini yaymak için aktif rol üstlenen Hamaney, bu süreçte Şah rejiminin güvenlik güçleri tarafından defalarca gözaltına alındı ve işkence gördü.
1979 yılı, hem İran hem de Hamaney için tarihi bir dönüm noktası oldu. Şah rejiminin devrilmesi ve Humeyni’nin sürgünden dönerek İslam Cumhuriyeti’ni ilan etmesiyle ülkede yeni bir dönem başladı.
DEVLET KADEMELERİNDE HIZLI YÜKSELİŞ
Devrimin ardından Hamaney, kısa sürede yeni yönetimin önde gelen isimlerinden biri haline geldi. Devrim Konseyi’nde görev aldı, milletvekilliği yaptı ve savunma bakan yardımcılığı görevini üstlendi. İran’ın en etkili askeri yapılarından biri olan Devrim Muhafızları’nın kuruluşunda da rol aldı. Tahran’da cuma namazlarında imamlık yaparak dini ve siyasi nüfuzunu artırdı.
SUİKAST GİRİŞİMİ VE FELÇ KALAN SAĞ KOLU
1981 yılında bir camide konuşma yaptığı sırada kasetçaların içine gizlenen bombanın patlaması sonucu suikast girişimine uğrayan Hamaney ağır yaralandı. Saldırı sonrası sağ kolu felç kaldı. Olaydan dini yönetime karşı çıkan Furkan grubu sorumlu tutuldu.
Bu suikast girişiminden yalnızca aylar sonra Cumhurbaşkanı ve Başbakan peş peşe düzenlenen saldırılarda hayatını kaybetti.
CUMHURBAŞKANLIĞINDAN DİNİ LİDERLİĞE
42 yaşındaki Ali Hamaney, suikast girişiminden dört ay sonra yapılan seçimlerde yüzde 95’in üzerinde oy alarak Cumhurbaşkanı seçildi. 1989 yılında Ayetullah Humeyni’nin ölümünün ardından ise İran İslam Cumhuriyeti’nin Dini Lideri oldu.
Humeyni’den sonra göreve gelen Hamaney, onlarca yıl boyunca ülkenin siyasi, askeri ve dini kararlarında son sözü söyleyen isim olarak İran siyasetini şekillendirdi.