Dünya Sağlık Örgütü Salgın ve Pandemi Hastalıklarını Önleme Birimi Direktörü Maria Van Kerkhove, hantavirüsün kemirgenler aracılığıyla yayıldığını belirtirken, nadir durumlarda insandan insana bulaş ihtimalinin tamamen göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi. Atlantik Okyanusu’nda seyreden yolcu gemisinde yaşanan şüpheli salgın sonrası virüs yeniden dünya kamuoyunun gündemine taşındı.
HANTAVİRÜS NEDİR?
Hantavirüs, Bunyaviridae ailesine ait bir RNA virüsü olarak biliniyor. Virüs adını, ilk kez izole edildiği Güney Kore’de bulunan Hantaan Nehri’nden alıyor. Hastalık, dünya genelinde farklı sendromlarla ortaya çıkabiliyor.
Asya ve Avrupa’da daha çok “Kanamalı Ateşle Seyreden Renal Sendrom” (HFRS) görülürken, Amerika kıtasında ise “Hantavirüs Pulmoner Sendromu” (HPS) vakaları öne çıkıyor.
HANTAVİRÜS NASIL BULAŞIR?
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’ne (CDC) göre virüs, çoğunlukla fare ve sıçan gibi kemirgenlerin idrarı, dışkısı ve tükürüğüyle temas sonucu bulaşıyor.
Virüsü taşıyan kemirgenler hastalık belirtisi göstermese de çevreye uzun süre virüs yayabiliyor. Özellikle enfekte kemirgenlerin dışkı ve idrar parçacıklarının havaya karışarak solunması, en önemli bulaş yollarından biri olarak gösteriliyor.
Kemirgen ısırığıyla bulaşın ise oldukça nadir olduğu ifade ediliyor.
İNSANDAN İNSANA BULAŞIR MI?
Uzmanlara göre hantavirüsün insandan insana bulaşması oldukça düşük ihtimal olarak değerlendiriliyor. Yapılan araştırmalarda temas yoluyla bulaşa dair net kanıt bulunmadığı belirtiliyor.
Ayrıca virüsün kan transfüzyonuyla bulaşmadığı da araştırmalarla ortaya konuldu. Kedi, köpek, inek ve tavuk gibi hayvanların virüsü taşımadığı ancak kemirgenlerle temas etmeleri halinde dolaylı taşıyıcı olabilecekleri ifade ediliyor.
KULUÇKA SÜRESİ NE KADAR?
Hantavirüsün kuluçka süresi genellikle 12 ila 21 gün arasında değişiyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde bu süre 5 ila 60 güne kadar uzayabiliyor.
Uzmanlar, virüs alındıktan yaklaşık 1 ila 5 hafta sonra belirtilerin ortaya çıkabildiğini belirtiyor.
HANTAVİRÜS BELİRTİLERİ NELER?
Hastalığın erken dönem belirtileri arasında yüksek ateş, halsizlik, kas ağrıları ve yorgunluk yer alıyor. Özellikle sırt, omuz ve kalça bölgelerinde yoğun ağrılar görülebiliyor.
Baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı, kusma, karın ağrısı ve ishal de sık rastlanan belirtiler arasında bulunuyor.
İleri evrede ise akciğer ödemi gelişebiliyor. Bu durumda öksürük, nefes darlığı ve ciddi solunum problemleri ortaya çıkabiliyor. Bazı vakalarda böbrek yetmezliği, düşük idrar çıkışı, şok ve ağır kanamalı tablolar görülebiliyor.
HANTAVİRÜS ÖLDÜRÜR MÜ?
Uzmanlara göre hantavirüs ciddi ve ölümcül sonuçlara yol açabilen bir hastalık olarak değerlendiriliyor. Özellikle akciğer tutulumu gelişen hastalarda yoğun bakım desteği gerekebiliyor.
Virüsün damar yapısını bozması nedeniyle tansiyon düşüklüğü, iç kanama, böbrek yetmezliği ve solunum yetmezliği gibi ağır komplikasyonlar gelişebiliyor.
HANTAVİRÜSÜN TEDAVİSİ VAR MI?
Hantavirüs için günümüzde kesin bir aşı ya da spesifik tedavi bulunmuyor. Tedavi sürecinde hastanın hayati fonksiyonlarının desteklenmesi ön planda tutuluyor.
Ağır vakalarda yoğun bakım, oksijen tedavisi, solunum desteği ve sıvı takviyesi uygulanıyor. Böbrek yetmezliği gelişen hastalarda ise hemodiyaliz tedavisi hayat kurtarıcı olabiliyor.
Bazı araştırmalarda antiviral ilaçların etkili olabileceği değerlendirilse de bu konuda kesinleşmiş bir tedavi yöntemi henüz bulunmuyor.
