Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin İzmit Körfezi’nde yürüttüğü Dip Çamuru Temizliği Projesi ikinci etapta da hız kesmeden sürüyor. Yıllar içinde sanayi, evsel atıklar ve doğal birikimlerle ağırlaşan deniz tabanı, kapsamlı bir çevre yatırımıyla adım adım temizleniyor. Bugüne kadar denizden çıkarılan 110 bin kamyon dip çamuru, Körfez’in ekosistem yükünü ciddi ölçüde hafifletti. Yetkililer, çalışmanın yalnızca yüzeyde bir temizlik olmadığını, denizin geleceğini ilgilendiren uzun soluklu bir rehabilitasyon süreci olduğunu vurguluyor. İlk etap tamamlandı, ikinci etapta ise planlanan takvim doğrultusunda ilerleme sağlanıyor. Ortaya çıkan tablo, İzmit Körfezi’nin yeniden nefes almaya başladığını gösteriyor.

Dip Çamuru Projesi’nde 1,75 Milyon Metreküp Çamur Uzaklaştırıldı

Toplam 468 hektarlık alanı kapsayan İzmit Körfezi Dip Çamuru Temizliği Projesi, etaplar halinde yürütülüyor. İlk etapta 125 hektarlık alan temizlendi. Bu süreçte 1.031 geotekstil tüp kullanılarak 1 milyon 100 bin metreküp dip çamuru deniz tabanından çıkarıldı. Ardından başlayan ikinci etapta ise şu ana kadar 65 hektarlık alan rehabilite edildi. 696 geotekstil tüp ile 650 bin metreküp çamur kontrollü biçimde bertaraf edildi.
Toplamda 190 hektarlık alanın temizlenmesiyle 1 milyon 750 bin metreküp dip çamuru deniz ekosisteminden uzaklaştırılmış oldu. Bu rakam yalnızca teknik bir veri değil; aynı zamanda Körfez’in yıllardır biriken çevresel yükünün azaltılması anlamına geliyor. Uzmanlara göre dipte biriken çamur, çözünmüş oksijen seviyesini düşürerek deniz yaşamını baskılıyor. Temizlikle birlikte su kalitesinde ve oksijen oranlarında ölçülebilir iyileşmeler kaydedilmeye başlandı.

266 Futbol Sahası Büyüklüğünde Deniz Tabanı Temizlendi

Yapılan çalışmanın ölçeği dikkat çekici boyutlara ulaştı. Temizlenen toplam alan yaklaşık 266 futbol sahasına eşdeğer büyüklüğe ulaştı. Denizden çıkarılan 110 bin kamyon çamur ise hacim olarak 1.520 olimpik yüzme havuzunu doldurabilecek seviyede. Bu veriler, İzmit Körfezi Dip Çamuru Projesi’nin Türkiye’de tek seferde gerçekleştirilen en kapsamlı deniz dibi temizleme çalışmalarından biri olduğunu ortaya koyuyor.
Dipte biriken organik yük ve kirleticiler, zamanla deniz tabanında çürümeye ve kokuya neden olabiliyor. Ayrıca balıkların ve diğer deniz canlılarının yaşam alanlarını daraltıyor. Kontrollü şekilde yürütülen temizlik sayesinde bu riskler önemli ölçüde azaltıldı. Yetkililer, sürecin yalnızca çamur çıkarma çalışması olmadığını, aynı zamanda deniz tabanının ekolojik dengesini yeniden kurma hedefi taşıdığını belirtiyor.

Balıklandırma ve Yapay Resiflerle Deniz Yaşamı Destekleniyor

İzmit Körfezi’nde yürütülen çalışmalar yalnızca dip çamuru temizliği ile sınırlı değil. Deniz yaşamını güçlendirmek amacıyla balıklandırma projeleri de eş zamanlı olarak sürdürülüyor. Mevcut tür çeşitliliğini artırmak ve popülasyonu desteklemek için belirli dönemlerde balık salımı gerçekleştiriliyor. Bunun yanında doğal habitatın zayıf olduğu bölgelerde yapay resifler denize bırakılıyor.
Yapay resifler, kısa sürede birçok canlı türü için barınma ve üreme alanına dönüşüyor. Bu sayede hem biyolojik çeşitlilik artıyor hem de deniz ekosistemi daha dengeli bir yapıya kavuşuyor. Ayrıca Körfez’de oluşabilecek fiziksel, kimyasal ve biyolojik değişimlerin erken tespiti için su kalitesi düzenli olarak izleniyor. Sürekli ölçüm ve analizler, olası risklere karşı önceden önlem alınmasına imkân tanıyor.

Bilimsel İş Birliği ve Körfez’in Dijital İkizi

Projede bilimsel iş birlikleri önemli bir yer tutuyor. TÜBİTAK-MAM ile 2007 yılından bu yana deniz suyu kalitesi ve Körfez’e dökülen 12 dere kesintisiz biçimde takip ediliyor. Elde edilen veriler doğrultusunda çevresel kontrol ve iyileştirme önerileri geliştiriliyor. İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi ile dip çamuru temizliği sonrası belirlenen alanlarda su kalitesi ve denizel biyoçeşitlilik izleme çalışmaları yürütülüyor.
Öte yandan ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü ile ekosistem temelli planlama ve modelleme çalışmaları sürerken, Gebze Teknik Üniversitesi iş birliğiyle derelerin dijital ikizleri oluşturuluyor. Bu sayede akış ve kirlilik senaryoları analiz edilerek olası riskler önceden değerlendiriliyor. Kocaeli Üniversitesi ise yapay resif alanlarında habitat yapısı ve tür kompozisyonuna yönelik izleme faaliyetlerini sürdürüyor.
Tüm bu adımlar, İzmit Körfezi Dip Çamuru Projesi’nin yalnızca bugünü değil, geleceği de planlayan bir çevre yatırımı olduğunu gösteriyor. Körfez’deki iyileşmenin kalıcı olması için temizlik, izleme ve bilimsel analiz çalışmaları birlikte yürütülüyor. Amaç net: İzmit Körfezi’ni gelecek kuşaklara daha temiz, daha canlı ve daha sürdürülebilir bir miras olarak bırakmak.