Türkiye’de iş gücü piyasasına ilişkin veriler, kadın istihdamında dikkat çekici bir tabloyu ortaya koyuyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, kadınlarda işsizlik oranı geçen yılın sonunda yüzde 10,5’e gerileyerek Mart 2013’ten bu yana görülen en düşük seviyeye indi. Genel işsizlik oranı ise yılı yüzde 7,7 ile kapatarak 2005’ten bu yana en düşük düzeyine ulaştı. İşsizlikteki bu iyileşmeye karşın, kadınların iş gücüne katılım oranının yüzde 35,5 seviyesinde kalması yeni politika arayışlarını da beraberinde getirdi. Bu çerçevede, kadınların çalışma hayatında daha güçlü ve kalıcı biçimde yer almasını hedefleyen yeni adımların hayata geçirilmesi planlanıyor.
Kreş ve bakım hizmetlerinde yeni dönem
Kadınların istihdama katılımının önündeki en önemli başlıklardan biri olarak görülen bakım yüküne yönelik düzenlemeler, yeni dönemin öncelikleri arasında yer alıyor. Hâlihazırda 18 yaş üstü kadınların yeni istihdamında SGK destekleri uygulanırken, kreş ve gündüz bakımevi hizmeti sunan işverenlerin bu faaliyetlerden elde ettiği gelirler vergi muafiyetinden yararlanıyor.
Bununla birlikte, ücretli doğum izninin 16 haftadan 24 haftaya çıkarılmasına yönelik çalışmaların son aşamaya geldiği belirtiliyor. Planlamaya göre babalık izninin de 10 güne yükseltilmesi hedefleniyor. Kadın İstihdamı İçin Pozitif Ayrımcılık Projesi kapsamında ise 66 aydan küçük çocuğu bulunan kadınların istihdamına 6 aya kadar destek sağlanıyor; işverenlere ücret, sigorta primi ve vergi desteği veriliyor. Bu adımların, kadınların iş ve aile yaşamını daha dengeli yürütmesine katkı sunması bekleniyor.
Kamu kurumlarından başlayarak kreş seferberliği
Kadınların çalışma hayatında kalıcılığını artırmak amacıyla kamu öncülüğünde yürütülen kreş çalışmaları da hız kazanıyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında toplanan Nüfus Politikaları Kurulu’nda, kreş ve gündüz bakımevlerinin yaygınlaştırılması konusu gündemin önemli başlıkları arasında yer aldı.
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından kamu kurum ve kuruluşlarına gönderilen yazıyla, mevcut kreşlerin kapasitesinin artırılması ve yeni bakım merkezlerinin açılması yönündeki çalışmaların önceliklendirilmesi istendi. Yetkililer, kamu kurumlarından başlayarak ülke genelinde yaygınlaşacak bu adımların, kadınların istihdama katılımını doğrudan destekleyeceği görüşünde.
Kadınlara yönelik eğitim ve esnek çalışma modelleri
İstihdam politikalarında yalnızca sayısal artışın değil, niteliğin de önem taşıdığı vurgulanıyor. Bu kapsamda, kadınlara yönelik girişimcilik, finansal ve dijital okuryazarlık, kooperatifçilik gibi alanlardaki eğitim programlarının yaygınlaştırılması hedefleniyor. Emek yoğun sektörlerde kadın istihdamını artıracak destekleyici mekanizmalar üzerinde de çalışmalar sürüyor.
Uzaktan ve esnek çalışma modelleri de seçenekler arasında bulunuyor. TOBB ETÜ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi öğretim üyelerinden Prof. Dr. Talha Yalta, kadın istihdamında kalıcı artış için kreş ve ulaşım altyapısı, mesleki eğitim programları ve güvenceli esnek çalışma modellerinin birlikte ilerlemesi gerektiğini vurguluyor. Benzer şekilde Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selahattin Toğay da kadınların iş gücüne katılımının verimlilik ve sürdürülebilir büyüme açısından kritik rol oynadığına dikkat çekiyor.
Yeni dönemde atılacak adımların, kadınların iş gücü piyasasında daha görünür ve kalıcı bir yer edinmesine katkı sağlaması hedefleniyor.
