Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) kabul edilen torba yasa teklifi kapsamında dikkat çeken bir değişikliğe gidildi. Ekonomi paketinde yer alan ve inci, elmas ile kıymetli ve yarı kıymetli taşlara yüzde 20 oranında Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) getirilmesini öngören düzenlemeden son anda vazgeçildi. AK Parti’nin verdiği önerge ile söz konusu madde teklif metninden çıkarılırken, düzenlemenin yeniden değerlendirilmesinin önü açıldı. Aynı teklif kapsamında deprem konutlarına yönelik ödeme kolaylıkları ve bedelli askerlik ücret artışı gibi önemli maddeler ise yasalaştı.
KIYMETLİ TAŞLARA ÖTV DÜZENLEMESİ NEDEN GERİ ÇEKİLDİ?
Yasa teklifinde başlangıçta; tabii ve kültür incileri, işlenmiş ya da işlenmemiş elmaslar, kıymetli ve yarı kıymetli taşlar ile bunlardan üretilen ziynet eşyalarına yüzde 20 oranında ÖTV uygulanması planlanıyordu. Ayrıca sentetik olarak elde edilen taşlar ile bu taşların toz ve pudra halleri de düzenleme kapsamına alınıyordu.
Ancak AK Parti tarafından sunulan önergeyle bu madde tekliften çıkarıldı. Gerekçede, son dönemde yakın coğrafyada yaşanan jeopolitik gelişmelerin küresel ticaret dengelerini değiştirdiğine dikkat çekildi. Bu değişimle birlikte ortaya çıkan stratejik yatırım fırsatlarının değerlendirilmesi, sektörün uluslararası rekabet gücünün korunması ve ihracat potansiyelinin zarar görmemesi amacıyla düzenlemenin yeniden ele alınacağı ifade edildi. Böylece sektörün hassasiyetleri dikkate alınarak geri adım atılmış oldu.
SEKTÖR TEPKİ GÖSTERMİŞTİ
Kıymetli taş ve mücevher sektörü temsilcileri, söz konusu verginin özellikle ham elmas ticaretine ciddi zarar vereceğini uzun süredir dile getiriyordu. Sektör, yüzde 20’lik ÖTV’nin hem istihdamı hem de ihracatı olumsuz etkileyeceği görüşünde birleşmişti.
Özellikle Dubai’de yaşanan jeopolitik gelişmeler ve ticaretteki aksaklıklar nedeniyle Türkiye’nin değerli taş ticaretinde önemli bir merkez olma potansiyeline dikkat çekiliyordu. Böyle bir dönemde hammaddeye ek vergi getirilmesinin sektörü zayıflatacağı vurgulandı. Ayrıca dünya genelindeki elmas borsalarında benzer bir ÖTV uygulamasının bulunmaması da eleştiriler arasında yer aldı. Sektör temsilcileri, rekabet gücünün korunması için düzenlemenin geri çekilmesini talep etmişti.
TORBA YASADA DİĞER DÜZENLEMELER
Torba yasa teklifinde yalnızca vergi düzenlemeleri değil, farklı alanları ilgilendiren önemli maddeler de yer aldı. Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından inşa edilen konut ve iş yerlerine ilişkin borçlandırma bedellerinde önemli indirimler getirildi. Buna göre, borcun 31 Aralık 2026’ya kadar peşin ödenmesi halinde;
En fazla bir konut için yüzde 74,
En fazla bir iş yeri için yüzde 48 oranında indirim uygulanacak.
Öte yandan bedelli askerlik ücretinin yüzde 25 oranında artırılmasını öngören düzenleme de yasalaştı. Daha önce ekonomi paketinden kripto varlıkların vergilendirilmesine yönelik maddelerin de çıkarıldığı hatırlatıldı.
Yapılan etki analizine göre, kıymetli taşlara getirilmesi planlanan yüzde 20 ÖTV’nin yıllık yaklaşık 1,9 milyar lira gelir sağlaması bekleniyordu. Ancak sektör dengeleri ve küresel rekabet koşulları göz önünde bulundurularak bu düzenlemeden şimdilik vazgeçildi.