Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), finansal istikrarın güçlendirilmesi ve finansal tüketicinin korunması amacıyla kredi sistemine yönelik yeni düzenlemeleri kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan kararlar kapsamında konut kredilerinde birinci el ve ikinci el konut ayrımı kaldırılırken, kredi kartı borçları ve ihtiyaç kredileri için borç yapılandırma imkânı genişletildi. Bunun yanı sıra kredi kartı limitleri ile kredili mevduat hesabı (KMH) limitlerinin gelirle uyumlu hale getirilmesine yönelik adımlar atıldı. BDDK düzenlemeleri, kredi kullanımında daha dengeli bir yapı oluşturulmasını ve bankacılık uygulamalarında standartların güncellenmesini hedefliyor.
Konut Kredilerinde Birinci ve İkinci El Ayrımı Kaldırıldı
BDDK tarafından yapılan düzenleme ile konut kredilerinde uzun süredir uygulanan birinci el–ikinci el konut ayrımı sona erdi. Buna göre tüketicilere kullandırılan konut kredilerinde kredi tutarının, teminat olarak alınan konutun değerine oranı esas alınacak. Ayrıca 2010 yılından sonra inşa edilen ve asgari C enerji sınıfına sahip konutlar, avantajlı kredi değer oranı uygulanan konutlar kapsamına dahil edildi.
Konut kredileriyle ilgili bu düzenlemede, ilk konutunu edinecek tüketicilere yönelik uygulamalar korunurken, kendisinin, eşinin veya 18 yaş altındaki çocuklarının üzerine kayıtlı en az bir konut bulunan kişiler için kredi değer oranlarının yüzde 75 azaltılarak uygulanmasına devam edilecek. Böylece konut kredilerinde kredi kullanım esasları yeniden tanımlanmış oldu.
Kredi Kartı ve İhtiyaç Kredilerinde Borç Yapılandırma
BDDK’nın açıkladığı kararlar arasında kredi kartı borçları ve ihtiyaç kredilerine yönelik borç yapılandırma düzenlemesi de yer aldı. Buna göre dönem borcu kısmen ya da tamamen ödenmemiş bireysel kredi kartları ile ödemesi 30 günden fazla gecikmiş ihtiyaç kredileri, borçlu tarafından talep edilmesi halinde yeniden yapılandırılabilecek.
Yapılandırma başvuruları, yapılandırma tarihindeki borç bakiyesi üzerinden yapılacak ve azami 48 ay vade uygulanabilecek. Borç yapılandırma talebinin, belirlenen süre içinde kart hamili veya borçlu tarafından iletilmesi gerekecek. Düzenleme, kredi kartı borçları ve ihtiyaç kredilerinin geri ödeme koşullarına ilişkin çerçeveyi netleştiriyor.
Kredi Kartı Limitleri Gelirle Uyumlu Hale Getirilecek
Kredi kartı limitlerine ilişkin düzenleme kapsamında, kart hamillerinin tüm bankalardaki toplam kredi kartı limitleri gelir düzeyi esas alınarak değerlendirilecek. Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’nda yer alan hükümler doğrultusunda, yeni kredi kartı çıkarılması ve mevcut kredi kartı limitlerinin artırılmasında yalnızca aylık veya yıllık ortalama gelir dikkate alınacak.
Toplam kredi kartı limiti 400 bin TL’nin üzerinde olan kart hamillerinin, son bir yıl içinde en yüksek harcamanın yapıldığı hesap kesim tarihindeki kullanılmayan kart limitlerinin bankalar tarafından kısmi olarak azaltılması kararlaştırıldı. Bankalar, tüm kredi kartı limitlerini 1 Ocak 2027 tarihine kadar gelirle uyumlu hale getirecek.
Kredili Mevduat Hesaplarında (KMH) Yeni Sınır
BDDK düzenlemeleri kapsamında kredili mevduat hesaplarına (KMH) ilişkin limitler de yeniden belirlendi. Buna göre bireysel müşterilere ait KMH açılışlarında ve mevcut KMH limit artışlarında, limit tutarı müşterinin belgelerle tespit edilen aylık ortalama gelirinin azami iki katı olacak.
Eğitim ödemeleri amacıyla bankalar ile eğitim kurumları arasında yapılan sözleşmelere dayalı KMH limitleri bu sınırlamadan muaf tutuldu. Ayrıca bireysel müşterilere ait KMH limitlerinin kullanılmayan kısımları için bankaların sermaye yeterliliği hesaplamalarında uygulanacak yükümlülükler artırıldı.
