CHP Kocaeli Milletvekili Prof. Dr. Mühip Kanko, kamu kurumlarında son yıllarda artan zararlar, Türkiye Varlık Fonu’na devredilen stratejik kuruluşlardaki sermaye erimesi ve bütçe disiplinindeki bozulmaya dikkat çekti. Kanko’ya göre, devletin mali politikalarındaki bu zafiyetin bedeli vatandaşlara vergi artışı, zamlar ve cezalarla; emeklilere ve asgari ücretlilere ise düşük maaş olarak yansıyor. Özellikle Ziraat Bankası, Halkbank ve EÜAŞ gibi önemli kurumların Varlık Fonu’na devrinden sonra zararlarının büyüdüğünü ve şeffaflığın ortadan kalktığını belirten Kanko, kamu kaynaklarının belli ellerde eritildiğini vurguladı.
Ziraat, Halkbank ve EÜAŞ’ta sermaye eridi, zararlar büyüdü
Kanko'nun açıklamalarında dikkat çeken noktalardan biri, Türkiye Varlık Fonu'na devredilen kamu kuruluşlarındaki ekonomik bozulma. 2017 sonrası Ziraat Bankası, Halkbank ve EÜAŞ’ın Varlık Fonu çatısı altına alınmasıyla birlikte, bu kurumlarda zararların arttığını ve reel sermayenin giderek eridiğini belirten Kanko, “Denetim ortadan kalktı, hesap sorulamaz bir yapı kuruldu” dedi. Kurumların kâr amacıyla değil, başka önceliklerle yönetildiğini vurgulayan Kanko, bunun hem kamu bütçesine hem de vatandaşa ciddi maliyetler getirdiğini dile getirdi.
PTT örneği: Zarar katlandı, yönetici maaşları tırmandı
CHP’li Kanko’nun özellikle üzerinde durduğu bir başka örnek ise PTT oldu. 2019 yılında zarara geçen PTT’nin, 2022’de 6 milyon dolarlık zararla yetinmediğini, iki yıl içinde bu rakamın 85 milyon dolara yükseldiğini aktaran Kanko, bu süreçte yönetim kurulu maaşlarının da 9 milyon TL’den 20 milyon TL'nin üzerine çıktığını açıkladı.
Kanko, “Zarar büyürken maaş artıyorsa burada ekonomik akıl değil, siyasi kayırmacılık vardır” diyerek, kurumların liyakate değil sadakate göre yönetildiği bir sistemin ağır sonuçlarına işaret etti.
Devletin bütçe açığı artıyor, vergiler yükseliyor
Devletin vergi gelirlerindeki artışa rağmen bütçedeki dev açık dikkat çekici boyutlara ulaştı. Kanko'nun paylaştığı verilere göre:
Devlet, günde ortalama 704 milyon dolar vergi topluyor
2025’in ilk 11 ayında bütçe açığı 29,5 milyar dolara ulaştı
Aynı dönemde 45 milyar dolar yalnızca faiz ödemelerine harcandı
Bu tabloyu değerlendiren Kanko, “Bu kadar yüksek vergi toplanmasına rağmen açığın bu boyuta ulaşması, kamu harcamalarının verimsizliğini ve plansızlığını açıkça gösteriyor” dedi.
“25 milyar dolarlık zarar tesadüf değil”
PTT, EÜAŞ, Ziraat Bankası, Halkbank ve SGK’nın toplam zararının 2024 yılında yaklaşık 25 milyar doları bulduğunu vurgulayan Kanko, bu durumun sıradan bir yönetim zafiyeti olarak açıklanamayacağını söyledi.
“Bu tablo bir beceriksizlik değil, bilinçli tercihlerle oluşturulmuş bir kamu kaynak aktarımıdır” diyen Kanko, kamu zararlarının faturasının vatandaşa kesildiğini, sorumluların ise ödüllendirildiğini savundu.
“Emeklinin maaşı artmıyor ama cezalar artıyor”
Kanko açıklamasının sonunda çarpıcı bir gerçeğe daha işaret etti:
“Kamu zararları büyürken vergi artıyor, cezalar artıyor, zamlar artıyor. Ama emeklinin maaşı artmıyor, asgari ücretlinin alım gücü artmıyor. Bu düzen sürdürülebilir değildir. Bu millet, kamu kaynaklarının nasıl heba edildiğinin hesabını mutlaka soracaktır.”