Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından hazırlanan “Özel Teknelerin Donatımı ve Özel Tekneleri Kullanacak Kişilerin Yeterlikleri Hakkında Yönetmelik”, Resmi Gazete’de yayımlandı. Yönetmelikle birlikte özel tekne kullanıcılarını ilgilendiren pek çok yeni düzenleme yürürlüğe girdi. Artık tekne boyuna göre farklı düzeylerde amatör denizci belgesi alınması gerekecek. Eğitim ve sınav şartları da belge düzeyine göre değişiyor. Ticari kullanımın ise tamamen yasaklandığı yönetmelikte, ağır para cezaları ve belge askıya alma yaptırımları da dikkat çekiyor.
ADB 10 VE ADB 24 BELGELERİ HAYATA GEÇİYOR
Yeni yönetmeliğe göre, tam boyu 10 metreye kadar olan özel tekneleri kullanmak isteyen kişilerin, gerekli şartları yerine getirmeleri halinde “Amatör Denizci Belgesi (ADB) 10” almaları gerekecek. Bu belgeyi alabilmek için başvuru sahiplerinin en az 16 yaşından gün almış olmaları, sağlık şartlarını taşımaları, uzaktan teorik eğitimi ve uygulama eğitimini tamamlamaları ve sınavda başarılı olmaları şart koşuluyor.
18 yaşından küçük ADB 10 sahipleri ise yalnızca yanında ADB 10 sahibi bir yetişkin varsa tekneyi kullanabilecek.
Gövde boyu 24 metreye kadar olan özel tekneleri kullanmak isteyenlerin ise “ADB 24” belgesine sahip olmaları gerekiyor. Bu belgeye başvurmak isteyenlerin en az 18 yaşından gün almış olması ve en az 12 ay süreyle ADB 10 belgesi sahibi olması gerekiyor. Teorik ve uygulamalı eğitimi tamamlayan ve sınavı geçenler ADB 24 almaya hak kazanacak.
Ayrıca, denizcilik fakülteleri, yüksekokulları ve ilgili meslek liselerinden mezun olanlar, talep etmeleri halinde sınavsız olarak ADB 24 belgesi alabilecek.
MEVCUT BELGE SAHİPLERİNE 5 YIL GEÇİŞ SÜRESİ
Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce ADB sahibi olanlar için de geçici bir düzenleme yapıldı. Buna göre, mevcut belge sahiplerinin, yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 5 yıl içinde ADB 24 teorik eğitimini tamamlayarak belgelerini yenilemeleri gerekiyor. Bu süre zarfında belgelerini yenilemeyen kişilerin mevcut belgeleri otomatik olarak ADB 10’a denk sayılacak.
TİCARİ KULLANIMA KESİN YASAK VE AĞIR CEZALAR
Yönetmelikte en dikkat çeken maddelerden biri ise özel teknelerin ticari amaçla kullanımına dair getirilen yasaklar oldu. Artık hiçbir özel tekne ticari faaliyet için kullanılamayacak. Aksi takdirde, teknenin tam boyu üzerinden metre başına 2 bin 500 TL idari para cezası kesilecek. Aynı ceza, ADB belgesiyle ticari faaliyette bulunan kişiler için de geçerli olacak.
Başkasına ait özel tekneyi, noter veya liman başkanlığınca onaylanmış yetki yazısı olmadan kullanan kişilerin belgeleri ise 6 ay süreyle askıya alınacak. Sadece eş ve çocuklar için düzenlenen yetki yazılarında onay şartı aranmayacak. Liman başkanlığınca onaylanan yetki belgeleri için ise 1000 TL ücret alınacak.
KURAL İHLALLERİNE SERT YAPTIRIMLAR GELİYOR
Yönetmelikle birlikte denetimlerde uygulanacak yaptırımlar da netleştirildi. Özellikle can güvenliğini tehlikeye atan davranışlara karşı sert önlemler alınacak.
Denetimlerde nefeste tespit edilen alkol oranı 0,25 mg/ml seviyesinin üzerinde çıkanlar, belirlenen hız sınırlarını aşanlar ve yüzme sahalarına tehlikeli biçimde yaklaşanların belgeleri 6 ay süreyle askıya alınacak. Ayrıca, belgesiz veya askıdayken tekne kullanan kişilere, tekne tam boyu üzerinden metre başına 2 bin 500 TL ceza uygulanacak.
YENİ YÖNETMELİK 6 AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRECEK
“Özel Teknelerin Donatımı ve Özel Tekneleri Kullanacak Kişilerin Yeterlikleri Hakkında Yönetmelik” Resmi Gazete’de yayımlandıktan 6 ay sonra yürürlüğe girecek. Bu süre zarfında hem belge almak isteyenler hem de mevcut belge sahipleri yeni kurallara uyum sağlamak için gerekli adımları atmak zorunda olacak.