Anayasa Mahkemesi, sözleşmeli sağlık personelinin eş durumu tayini hakkını sınırlayan düzenlemeye ilişkin kritik başvuruyu gündemine aldı. Hakkari 2. İdare Mahkemesi’nin başvurusu üzerine ele alınan dosya, 663 sayılı KHK’nın 45/A maddesinde yer alan “kadrolu statüde” ibaresinin iptalini içeriyor. Düzenleme, özellikle sözleşmeli sağlık personeli olarak görev yapan binlerce kamu çalışanının eş durumu tayini hakkını doğrudan etkiliyor.
ANAYASA MAHKEMESİ'NDE KRİTİK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi, 25 Haziran 2026 tarihli Genel Kurul toplantısında sözleşmeli sağlık personeli ve eş durumu tayini konusundaki başvuruyu değerlendirdi. İnceleme, 663 sayılı KHK kapsamında düzenlenen eş durumu tayini şartlarının Anayasa’ya uygunluğu yönünden yapılıyor.
Başvurunun esas incelemeye geçmesi halinde, düzenlemenin eşitlik ilkesi ve aile hayatının korunması hakkı açısından değerlendirilmesi bekleniyor.
663 SAYILI KHK 45/A MADDESİ NE DİYOR?
663 sayılı KHK’nın 45/A maddesi, sözleşmeli sağlık personelinin eş durumu tayini şartlarını belirli koşullara bağlıyor. Buna göre, personelin görev yaptığı ilde belirli bir süre çalışması ve uygun kadro bulunması durumunda tayin imkânı değerlendiriliyor.
Ancak düzenlemede, eşin “kadrolu statüde” yani 657 sayılı Kanun’un 4/A kapsamında memur olması şartı kritik bir rol oynuyor. Bu durum, sözleşmeli sağlık personeli eşlerinin tayin hakkına erişimini doğrudan etkiliyor.
KADROLU STATÜ İBARESİ TARTIŞMASI
Dava konusu başvuruda en önemli tartışma noktası, “kadrolu statüde” ibaresi oldu. İtirazı yapan mahkeme, bu şartın sözleşmeli sağlık personeli eşleri arasında eşitsizlik yarattığı görüşünü ileri sürdü.
Özellikle her iki eşin de sözleşmeli sağlık personeli olduğu durumlarda, eş durumu tayini hakkının kullanılamaması dikkat çekiyor. Bu nedenle düzenlemenin, aile birliğini zorlaştırdığı iddiası dosyada öne çıkıyor.
KİMLER ETKİLENİYOR?
Düzenleme en çok sözleşmeli sağlık personeli statüsünde görev yapan hemşire, ebe, sağlık teknisyeni ve laborantları etkiliyor. Eşi de sözleşmeli statüde olan çalışanlar, mevcut sistemde eş durumu tayininden yararlanamıyor.
Özellikle hizmet ihtiyacının yoğun olduğu illerde görev yapan sözleşmeli sağlık personeli için bu durum, yer değiştirme süreçlerinde ciddi bir kısıt oluşturuyor.
OLASI KARARIN ETKİLERİ
Anayasa Mahkemesi tarafından verilecek olası bir iptal kararı, sözleşmeli sağlık personeli için eş durumu tayini sisteminde önemli bir değişiklik yaratabilir.
Kararın “kadrolu statü” şartını ortadan kaldırması halinde, her iki eşi de sözleşmeli olan sağlık çalışanlarının da eş durumu tayini hakkından yararlanmasının önü açılabilecek. Bu durum, kamu personel rejiminde aile birliği uygulamalarını doğrudan etkileyebilecek nitelikte değerlendiriliyor.
