Türkiye’de geçen yıl etkili olan zirai don, tarımsal üretimde derin izler bıraktı. Özellikle meyve üretiminde yaşanan kayıplar, bu yıl pazara doğrudan yüksek fiyatlar olarak yansıdı. Bu süreçten en fazla etkilenen ürünlerin başında gelen ayva, hem üretimdeki sert düşüş hem de arz daralması nedeniyle dikkat çekici bir fiyat artışı yaşadı. Türkiye İstatistik Kurumu verileri de tabloyu net biçimde ortaya koyarken, ayva artık birçok tüketici için ulaşılması zor bir ürün haline geldi.
ÜRETİMDE SERT DÜŞÜŞ YAŞANDI
Türkiye İstatistik Kurumu’nun verilerine göre, 2024 yılında 203 bin ton olarak kayıtlara geçen ayva üretimi, 2025 yılında yaşanan zirai don felaketinin ardından ciddi oranda geriledi. Yaklaşık yüzde 59’luk düşüş, son yılların en sert üretim kayıplarından biri olarak değerlendiriliyor. Üretimdeki bu azalma yalnızca miktarla sınırlı kalmadı; kalite ve verimlilikte de belirgin düşüşler yaşandı. Uzmanlar, iklim koşullarına bağlı bu tür ani değişimlerin tarım sektöründe kırılganlığı artırdığına dikkat çekiyor.
OSMANELİ’DE REKOLTE GERİLEDİ, FİYATLAR TIRMANDI
Ayva üretiminin önemli merkezlerinden biri olan Osmaneli’nde de bu yıl tablo farklı olmadı. Bölgede rekolte ciddi şekilde düşerken, üreticiler hem verim kaybı hem de maliyet artışıyla karşı karşıya kaldı. Hasat bölgesinde bile ayvanın kilogram fiyatı 250 liraya kadar yükseldi. Büyük şehirlerde ise bu rakam 300 liraya yaklaşarak dikkat çekici bir seviyeye ulaştı. Böylece ayva, günlük tüketim ürününden çıkarak daha sınırlı tüketilen bir meyve haline geldi.
İHRACAT DURMA NOKTASINA GELDİ
Geçtiğimiz yıl Almanya, İngiltere, Hollanda ve Belçika başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesine ihraç edilen ayvada bu sezon ciddi bir daralma yaşandı. Üretimdeki düşüş, dış pazara ayrılan ürün miktarını neredeyse yok denecek seviyeye indirdi. İhracatın gerilemesi, hem üreticinin gelirini hem de Türkiye’nin bu alandaki pazar payını olumsuz etkiledi. İç piyasada ise arzın azalması fiyatları daha da yukarı çekti.
AYVA “LÜKS MEYVE” KATEGORİSİNE GİRDİ
Yaşanan gelişmelerin ardından ayva, artık birçok tüketici için lüks kategoride değerlendirilen ürünler arasında yer almaya başladı. Hem iç piyasada hem de dış ticarette yaşanan daralma, fiyatların kısa vadede düşmesinin zor olduğunu gösteriyor. Uzmanlar, üretimde toparlanma sağlanmadığı sürece ayva fiyatlarının yüksek seviyelerde kalmaya devam edeceği görüşünde. Bu durum, tarımda iklim risklerinin etkisini bir kez daha gözler önüne seriyor.