TOKİ kura sonuçlarının açıklanmasıyla birlikte binlerce kişi için yeni bir süreç başladı. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından yürütülen projelerde hak kazanan vatandaşlar, konutlarını devredip devredemeyeceklerini, hak sahipliği iptal edilirse ne olacağını ve sözleşme feshi halinde ödedikleri parayı geri alıp alamayacaklarını araştırıyor. Özellikle alt gelir grubu projelerinde uygulanan sıkı kurallar dikkat çekiyor. Süreçte yapılacak küçük bir hata bile hak kaybına yol açabiliyor.
TOKİ KONUTU BAŞKASINA DEVREDİLİR Mİ
TOKİ konutu devri konusu, özellikle kura sonucu ev sahibi olmaya hak kazananların en çok merak ettiği başlıkların başında geliyor. Ancak alt gelir grubu projelerinde bu konuda oldukça net bir kural uygulanıyor. Sözleşme imzalandıktan sonra, konut üzerindeki borç tamamen ödenene kadar devir işlemi yapılamıyor. Yani hak sahibi, evi başka birine satamıyor ya da devredemiyor.
Bu sınırlama sadece satışla da sınırlı değil. Aynı zamanda konutun kullanımına yönelik şartlar da bulunuyor. Hak sahibinin ya da birinci derece yakınlarının, borç süresi boyunca konutta fiilen ikamet etmesi gerekiyor. Bu şartın ihlal edilmesi halinde sözleşme feshi gündeme gelebiliyor. TOKİ konutu devri ancak tüm borç kapatıldıktan ve ipotek kaldırıldıktan sonra mümkün hale geliyor.
TOKİ HAK SAHİPLİĞİ İPTAL EDİLİRSE NE OLUR
TOKİ hak sahipliği iptali, belirli kuralların ihlali durumunda devreye giriyor. Kura sonucu isim listesinde yer almak tek başına yeterli olmuyor. Sürecin her aşamasında belirlenen yükümlülüklerin eksiksiz yerine getirilmesi gerekiyor.
Hak sahipliği iptaline yol açan başlıca durumlar şöyle sıralanıyor:
Sözleşme süresi içinde bankaya başvurmamak
Damga vergisi ve banka komisyonunu ödememek
Teslim aşamasında KDV yükümlülüğünü yerine getirmemek
Gelir veya mal varlığı konusunda yanlış beyanda bulunmak
Bu tür ihlaller tespit edildiğinde, hak sahipliği doğrudan iptal ediliyor. Özellikle yanlış beyan konusu ciddi sonuçlar doğuruyor ve sadece konut hakkı değil, başvuru sürecindeki tüm kazanımlar da ortadan kalkabiliyor. TOKİ hak sahipliği iptali durumunda süreç hızlı işliyor ve geri dönüş çoğu zaman mümkün olmuyor.
TOKİ SÖZLEŞME FESHİ VE PARA İADESİ ŞARTLARI
TOKİ sözleşme feshi, hem hak sahibinin kendi isteğiyle hem de kurallara aykırı durumlar nedeniyle gerçekleşebiliyor. Bu noktada en kritik soru ise ödenen paranın geri alınıp alınamayacağı oluyor.
Mevcut uygulamaya göre, sözleşme feshedildiğinde vatandaşların yaptığı ödemeler iade ediliyor. Ancak bu iade belirli şartlarla sınırlı:
Başvuru bedeli geri ödenir
Peşinat iade edilir
Ödenmiş taksitler geri verilir
İade işlemi faizsiz yapılır
Vergiler ve banka komisyonları iade edilmez
Bu durum, özellikle uzun süre ödeme yapanlar için maddi kayıp anlamına gelebiliyor. Çünkü enflasyon veya faiz getirisi hesaba katılmadan ödeme geri yapılıyor. TOKİ sözleşme feshi sürecinde bu detayların bilinmesi büyük önem taşıyor.
TOKİ KONUTU NE ZAMAN SATILABİLİR
TOKİ konutu satışı için en kritik şart, borcun tamamen kapanmış olması. Bankaya olan tüm taksitler ödendikten sonra ipotek kaldırılıyor ve konut serbest hale geliyor. Bu aşamadan sonra satış ya da devir işlemleri yapılabiliyor.
Alt gelir grubu projelerinde bu süreç genellikle uzun yıllar sürebiliyor. Borç bitmeden satış yapılması mümkün olmadığı için yatırım amacıyla başvuranlar açısından sınırlı bir hareket alanı bulunuyor. TOKİ konutu devri ve satışı, ancak tüm finansal yükümlülükler yerine getirildiğinde mümkün hale geliyor.