Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), enflasyon sepetinde yer alan ürünleri, ağırlıklarını ve sınıflama yapısını güncelledi. Yapılan düzenlemeyle TÜFE’de baz yılı “2025=100” olarak belirlenirken, sepette bu yıl 428 madde ve 972 madde çeşidi dikkate alınacak.
TÜFE NASIL HESAPLANIYOR?
Tüketici Fiyat Endeksi, hanehalklarının tüketim harcamalarında önemli yer tutan mal ve hizmetlerden oluşan bir sepet üzerinden hesaplanıyor. Piyasadaki tüm ürünlerin fiyatlarının izlenmesi mümkün olmadığı için, tüketicilerin günlük yaşamda sıkça tercih ettiği ürün ve hizmetler dikkate alınıyor.
BAZ YILI GÜNCELLENDİ
Yapılan çalışmalar sonucunda “2025” yılı, TÜFE için yeni baz yıl olarak belirlendi. Baz yılı, fiyat endekslerinin “100” olarak kabul edildiği yılı ifade ediyor. Baz yılının yenilenmesi, endeksin yorumlanmasını kolaylaştırırken uluslararası karşılaştırılabilirliği artırıyor ve endeks seviyelerinin aşırı büyümesini engelliyor.
YENİ SINIFLAMA SİSTEMİNE GEÇİLDİ
Baz yılının değişmesiyle birlikte, mevcut sınıflama yapısı yerine “Amaca Göre Bireysel Tüketim Sınıflaması COICOP-2018” kullanılmaya başlandı. Yeni baz yılı, sınıflama ve ağırlık yapısıyla üretilen ilk veriler, ocak ayı TÜFE bülteniyle yayımlandı. Bu değişiklik, endeksin yeniden hesaplanması anlamına gelmezken, yalnızca mevcut verilerin yeni sınıflamaya göre gruplanmasını kapsıyor. Bu nedenle manşet enflasyon göstergelerinde bir değişiklik olmayacak.
SEPETTEKİ ÜRÜN SAYISI DEĞİŞTİ
Bu yıl TÜFE kapsamında 81 il ve 239 ilçede, 39 bin 70 iş yeri ile 5 bin 246 konuttan (kira) her ay yaklaşık 636 bin 640 fiyat derlenecek. Güncelleme kapsamında, tüketim harcamalarındaki ağırlığı artan ürünler sepete eklenirken, ağırlığı azalan ürünler sepetten çıkarıldı.
SEPETE GİREN VE ÇIKAN ÜRÜNLER
Güncellemeyle birlikte simit, yöresel peynirler, hazır pizzalar, hazır börekler, okul forması, bebek elbisesi, termos ve otomobil ekspertiz ücreti gibi 38 madde sepete dahil edildi. Kakao, ekmek hamuru (yufka), kravat, gazeteler ve tıraş malzemeleri gibi 30 ürün ise sepetten çıkarıldı.
Ayrıca dizel otomobil maddesi tamamen sepetten çıkarken, benzinli, elektrikli ve hibrit otomobiller için yeni madde çeşitleri eklendi.
ANA GRUP AĞIRLIKLARI YENİDEN BELİRLENDİ
Baz yılının “2003=100”den “2025=100”e çıkarılmasıyla ana grup sayısı 12’den 13’e yükseldi. Sigorta ve finansal hizmetler yeni bir harcama grubu olarak hesaplamaya dahil edildi. Dijital ürünler ve dijital içerikler ise ayrı bir sınıf altında toplandı.
GIDA VE KONUTUN AĞIRLIĞI AZALDI, ULAŞTIRMA ARTTI
Yeni düzenlemeye göre gıda ve alkolsüz içeceklerin ağırlığı yüzde 24,96’dan yüzde 24,44’e, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtların ağırlığı yüzde 15,21’den yüzde 11,40’a geriledi. Ulaştırmanın ağırlığı ise yüzde 15,34’ten yüzde 16,62’ye yükseldi.
AĞIRLIĞI ARTAN VE AZALAN GRUPLAR
Gıda, sağlık, eğitim, bilgi ve iletişim gibi ana grupların ağırlıkları azalırken; giyim ve ayakkabı, ulaştırma, eğlence ve kültür, lokanta ve konaklama hizmetleri, kişisel bakım ile çeşitli mal ve hizmetlerin ağırlıkları arttı. Sigorta ve finansal hizmetlerin ağırlığı ise yüzde 1,07 olarak belirlendi.
