Türkiye’nin dış ticaretinde yılın son ayına ilişkin tablo netleşti. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Aralık 2025 dış ticaret endeksleri, ihracat birim değer endeksi tarafında dikkat çekici bir artışa işaret etti. Buna göre ihracat birim değer endeksi, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 13 yükseldi. İthalat birim değer endeksi ise daha sınırlı bir artış göstererek yüzde 4,2 oldu. Miktar endekslerindeki değişim ve dış ticaret haddindeki toparlanma da yıl sonu verilerinin öne çıkan başlıkları arasında yer aldı. Veriler, fiyat ve miktar dengesi açısından karmaşık ama önemli sinyaller veriyor.
İhracat birim değer endeksi Aralık 2025 verileri ne söylüyor?
Aralık 2025’te ihracat birim değer endeksi yıllık bazda yüzde 13 artarak fiyat tarafında güçlü bir yükseliş sergiledi. Alt kalemlere bakıldığında artışın özellikle imalat sanayisinde yoğunlaştığı görülüyor. Gıda, içecek ve tütünde yüzde 12,1; ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 8 artış kaydedildi. İmalat sanayisinde (gıda, içecek, tütün hariç) ise artış oranı yüzde 14,6’ya ulaştı. Buna karşılık yakıtlarda yüzde 8’lik gerileme dikkat çekti.
Bu tablo, ihracat birim değer endeksi artışının büyük ölçüde sanayi ürünlerindeki fiyat yükselişinden kaynaklandığını ortaya koyuyor. Küresel talep koşulları, maliyet yapısı ve kur gelişmeleri bu artışta etkili olmuş olabilir. Yakıt grubundaki düşüş ise enerji fiyatlarındaki dalgalanmanın dış ticaret kompozisyonuna yansıması olarak değerlendiriliyor. Yılın son ayında görülen bu artış, ihracat gelirlerinin birim fiyat bazında güçlendiğine işaret ediyor.
İthalat birim değer endeksi ve miktar gelişmeleri
İthalat birim değer endeksi Aralık 2025’te yıllık yüzde 4,2 artış gösterdi. Gıda, içecek ve tütünde yüzde 9,2; imalat sanayisinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 4,8 artış yaşandı. Yakıtlarda ise yüzde 9,8’lik düşüş kaydedildi. Ham maddelerde (yakıt hariç) değişim yaşanmadı.
Miktar endeksleri tarafında ise daha farklı bir tablo ortaya çıktı. İhracat miktar endeksi yıllık bazda yüzde 0,4 gerilerken, ithalat miktar endeksi yüzde 6,3 arttı. İthalatta özellikle gıda, içecek ve tütün grubunda yüzde 35,1’lik artış dikkat çekti. İmalat sanayisi ve ham maddelerde de yükseliş görüldü. Bu durum, ithalat talebinin yıl sonunda canlı kaldığını gösteriyor. İhracatta ise fiyat artışına rağmen miktar tarafındaki sınırlı gerileme, dış talep koşullarındaki zayıflığa işaret edebilir.
Mevsim etkisinden arındırılmış veriler ve dış ticaret haddi
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre ihracat miktar endeksi, Kasım 2025’te 143,3 iken Aralık 2025’te yüzde 2,8 artarak 147,3’e yükseldi. Ancak takvim etkilerinden arındırılmış seride yıllık bazda yüzde 4,3’lük düşüş görüldü. İthalat miktar endeksi ise mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seride aylık yüzde 1 artarak 131,3 oldu. Takvim etkisinden arındırılmış yıllık veride ise yüzde 3’lük artış kaydedildi.
Dış ticaret haddi de Aralık 2025 verilerinde öne çıkan bir diğer başlık oldu. İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine oranlanmasıyla hesaplanan dış ticaret haddi, Aralık 2024’te 85,2 seviyesindeyken 7,2 puan artarak 92,4’e çıktı. Bu artış, ihracat fiyatlarının ithalat fiyatlarına kıyasla daha güçlü seyrettiğini gösteriyor. Yılın son ayında ortaya çıkan bu tablo, dış ticarette fiyat avantajının kısmen iyileştiğine işaret ediyor.