CHP’DEN AYRILANLARLA KURULAN PARTİLER
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), Türkiye siyasi tarihinde en fazla tartışılan ve dönüşüm yaşayan partilerden biri oldu. Parti içerisinden ayrılan isimler farklı dönemlerde yeni siyasi oluşumlar kurarken, bu partilerin büyük bölümü uzun soluklu olamadı.
Ancak CHP’nin kendi tarihindeki en dikkat çekici bölünme hikâyelerinden biri, 12 Eylül 1980 darbesi sonrası yaşandı.
12 EYLÜL SONRASI CHP KAPATILDI
12 Eylül darbesiyle birlikte tüm siyasi partiler gibi CHP de kapatıldı. 1983 seçimleri öncesinde CHP’nin siyasi mirasını temsil etmek amacıyla Nejdet Calp liderliğinde Halkçı Parti (HP) kuruldu.
Aynı dönemde İsmet İnönü’nün oğlu Erdal İnönü’nün genel başkanlığında Sosyal Demokrasi Partisi (SODEP) kuruldu ancak Milli Güvenlik Konseyi engeli nedeniyle 1983 seçimlerine katılamadı.
HP ile SODEP, 1985 yılında birleşerek Sosyaldemokrat Halkçı Parti’yi (SHP) oluşturdu.
ECEVİT DSP’NİN BAŞINA GEÇTİ
CHP’nin son genel başkanı Bülent Ecevit ise darbe sonrası dönemde doğrudan CHP’den yeni bir parti kurmadı.
Ecevit’in siyasi yasaklı olduğu dönemde eşi Rahşan Ecevit’in genel başkanlığında Demokratik Sol Parti (DSP) kuruldu. Siyasi yasakların kalkmasının ardından Bülent Ecevit, 1987 yılında DSP’nin başına geçti.
Böylece CHP çizgisindeki siyasi hareket SHP ve DSP olarak iki farklı yapı halinde devam etti.
CHP 12 YIL SONRA YENİDEN AÇILDI
Eski CHP yöneticileri, siyasi partilerin yeniden açılmasının önündeki engellerin kaldırılmasının ardından CHP’yi yeniden kurmak için harekete geçti.
Sürecin öncülerinden biri, eski CHP Genel Sekreter Yardımcısı Erol Tuncer oldu.
Yeniden kuruluşun temel hedefi, SHP ve DSP’ye bölünmüş olan CHP geleneğini tek çatı altında toplamak ve sosyal demokrat oyların bölünmesini önlemekti.
BAYKAL KURULTAYDA ÖNE ÇIKTI
CHP’nin yeniden açılış sürecinde SHP içerisindeki muhalif kanadın önemli isimlerinden Deniz Baykal da sürece dahil oldu.
9 Eylül 1992’de gerçekleştirilen yeniden açılış kurultayında Erol Tuncer ve Deniz Baykal genel başkanlık için yarıştı.
Kurultayda;
- Erol Tuncer: 452 oy
- Deniz Baykal: 679 oy
alarak CHP’nin genel başkanı oldu.
AMA HEDEFİN TAM TERSİ OLDU
CHP’nin yeniden kuruluşundaki amaç, sosyal demokrat çizgideki bölünmeyi sona erdirmekti.
Ancak Deniz Baykal’ın genel başkan seçilmesiyle birlikte CHP, SHP ve DSP’yi tek çatı altında toplamak yerine üçüncü bir siyasi aktör olarak ortaya çıktı.
Böylece sosyal demokrat çizgideki parti sayısı 2’den 1’e düşmesi beklenirken 3’e yükseldi.
1994 yerel seçimlerinde SHP, DSP ve CHP ayrı ayrı belediye başkan adaylarıyla yarıştı.
