Artan yaşam maliyetleri nedeniyle emeklilik sonrasında çalışma hayatına devam edenlerin sayısı her geçen gün artarken, yürürlükteki sosyal güvenlik mevzuatı sigorta başlangıç tarihine göre farklı uygulamalar içeriyor.
1 EKİM 2008 SONRASI SİGORTALILAR İÇİN FARKLI UYGULAMA
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008 tarihi, emeklilik sonrası çalışma konusunda önemli bir dönüm noktası olarak kabul ediliyor.
Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun'a göre, bu tarihten sonra ilk kez sigortalı olan kişiler emekli olduktan sonra yeniden bir işte çalışmaya başladıklarında emekli maaşları, çalışmaya başladıkları tarihi takip eden ödeme döneminden itibaren durduruluyor.
Bu nedenle söz konusu sigortalılar, aynı anda hem emekli maaşı alıp hem de Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) kapsamında çalışma hakkından yararlanamıyor.
ÇALIŞMA BİTİNCE MAAŞ YENİDEN HESAPLANIYOR
Emekli aylığı kesilen kişiler için çalışma süresince normal sigortalı statüsünde prim ödeniyor. Çalışma hayatının sona ermesinin ardından ise ödenen yeni primler dikkate alınarak emekli aylığı yeniden hesaplanıyor ve tekrar bağlanıyor.
1 EKİM 2008 ÖNCESİ SİGORTALILAR MAAŞLARINI ALMAYA DEVAM EDİYOR
İlk sigorta girişi 1 Ekim 2008'den önce olan emekliler için ise mevcut uygulama farklı işliyor.
Bu kapsamdaki emekliler, özel sektörde hizmet akdiyle çalışmaya devam ettiklerinde emekli maaşlarını almaya devam edebiliyor. İşverenleri tarafından SGK'ya Sosyal Güvenlik Destek Primi ödenirken, emeklinin maaşında herhangi bir kesinti yapılmıyor.
Böylece bu kişiler hem emekli aylıklarını alabiliyor hem de çalışarak ek gelir elde edebiliyor.
KAMU ÇALIŞANLARI VE TARIM SEKTÖRÜNDE İSTİSNALAR BULUNUYOR
Emeklilik sonrası çalışma kuralları bazı sektörlerde farklılık gösteriyor.
Kendi adına tarımsal faaliyette bulunan emeklilerin aylıkları kesilmiyor ve bu kişiler için SGDP uygulaması yapılmıyor.
Öte yandan, 1 Ocak 2005 tarihinden sonra kamu kurumlarında göreve başlayan emekliler ise kanunda belirtilen istisnalar dışında emekli maaşlarını almaya devam ederek kamu görevinde çalışamıyor.
DESTEK PRİMİ MAAŞI ARTIRMIYOR
Sosyal Güvenlik Destek Primi ödeyerek çalışan emeklilerin en çok merak ettiği konulardan biri de bu primlerin emekli maaşına katkı sağlayıp sağlamadığı oluyor.
Uzmanlara göre SGDP kapsamında ödenen primler, emekli aylığında artış sağlamıyor. Ayrıca bu süreler emeklilik hizmet süresine eklenmiyor, hizmet birleştirmesinde dikkate alınmıyor ve ödenen primler toplu olarak geri ödenmiyor.
Buna karşın, SGDP kapsamında çalışan emekliler iş kazası ve meslek hastalığı sigortası haklarından yararlanmaya devam ediyor.
EMEKLİLERİN SİGORTA BAŞLANGIÇ TARİHİ BÜYÜK ÖNEM TAŞIYOR
Uzmanlar, emeklilik sonrası yeniden çalışmayı düşünen vatandaşların sigorta başlangıç tarihlerini ve tabi oldukları sosyal güvenlik hükümlerini dikkatle incelemeleri gerektiğini belirtiyor. Yanlış veya eksik bilgiyle işe başlanması, emekli maaşının kesilmesi gibi beklenmeyen sonuçlara yol açabileceği için, çalışma kararı öncesinde SGK'dan veya uzmanlardan bilgi alınması tavsiye ediliyor.
