Ankara kulislerinden yansıyan ve Şerife Güzel tarafından aktarılan bilgilere göre, finansal hesaplarını üçüncü şahısların kontrolüne bırakan kişilerin adli geleceğini baştan aşağı değiştirecek bir formül masaya yatırıldı. Parti bünyesindeki hukuk uzmanlarının üzerinde mutabık kaldığı bu kritik maddenin yasa teklifindeki nihai yeri, pazartesi günü Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı'na yapılacak resmi sunum öncesindeki son değerlendirme toplantısında netleşecek.
DOSYA SAYISI 400 BİNİ AŞTI: YARISI GENÇ NÜFUS
Maddi kazanç vaadiyle ya da ihmalkarlık sebebiyle banka hesaplarını kiralayan veya devreden kişilere yönelik yargısal süreçler, Türkiye genelinde devasa bir boyuta ulaşmış durumda. Güncel adli verilere göre hazırlanan tablonun ciddiyeti şu şekilde özetleniyor:
-
Toplam Soruşturma: Ülke genelinde İBAN kullanımı gerekçesiyle açılan aktif dosya sayısı 400 binin üzerine çıktı.
-
Gençlik Etkisi: Hakkında adli işlem başlatılan kitlenin 200 binini doğrudan 22-30 yaş aralığındaki üniversite öğrencileri ve gençler oluşturuyor.
-
Ağır Suçlama: Mevcut sistemde bu kişiler, Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) en ağır maddelerinden biri olan nitelikli dolandırıcılık (Madde 158) kapsamında yargılanıyor.
-
HER TRANSFER İÇİN AYRI CEZA: 200 YILA VARAN MAHKUMİYET RİSKİ
Mevcut yasal mevzuata göre, bir kişinin banka hesabı dolandırıcılık şebekeleri tarafından kullanıldığında, hesap sahibi hukuken suçun doğrudan planlayıcısı ve icracısı (asli fail) olarak kabul ediliyor.
Yargılama makamları, hesaba gelen her bir usulsüz transfer veya her bir farklı mağdur için alt sınırdan uzaklaşarak 4 yıl hapis cezası hükmedebiliyor. Aynı İBAN üzerinden örneğin 50 farklı kişiden para toplandığı senaryoda, hesap sahibinin karşı karşıya kaldığı toplam cezai yaptırım 200 yıla kadar ulaşabiliyor. Bu durum, suç örgütlerinin arkasındaki gerçek isimlerden habersiz olan binlerce gencin hayatını karartıyor.
YENİ FORMÜL: "FERİ FAİL" DÖNEMİ VE ZARAR TAZMİNİ ŞARTI
Geliştirilen ve cezaevlerinin yükünü de hafifletmesi beklenen yeni hukuki taslak, İBAN kiralama eylemini suç olmaktan çıkarmıyor; ancak suçun işleniş biçimine yeni bir tanım getiriyor.
Yeni Ceza Modeli Nasıl İşleyecek? TCK'nın 158. maddesine eklenecek yeni bir fıkrayla, hesabını başkasına veren kişiler artık "ana suçlu" değil, suça yardım eden konumundaki "feri fail" (yedek fail) statüsünde yargılanacak.
Bu statü değişikliğinin getireceği en büyük avantaj ise zararın karşılanması şartına bağlanacak. Eğer hesap sahibi, kendi İBAN'ı üzerinden dolandırılan mağdurun maddi kaybını tamamen şahsi bütçesinden tazminde bulunursa, mahkemede çok güçlü bir yasal indirim hakkı kazanacak.
Zararın tamamen kapatılması durumunda, normal şartlarda alt sınırı 4 yıl olan hapis cezası, hakimin takdiriyle 2 yılın altına düşürülebilecek. Hukuk sisteminde cezanın 2 yılın altına inmesi ise Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) müessesesinin önünü açacak. Böylece dolandırıcıların tuzağına düşen ve mağdurun zararını kapatan vatandaşlar, cezaevine girmekten kurtulmuş olacak.
