Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine ilişkin usul ve esasları yeniden belirleyen yönetmelik yürürlüğe girdi. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında hazırlanan düzenleme; işe başlama eğitimi, temel eğitim süreleri, uzaktan eğitim sistemi ve belgelendirme süreçlerini ayrıntılı şekilde tanımlıyor.
İŞE BAŞLAMADAN EĞİTİM ZORUNLU
Yeni düzenlemeye göre çırak ve stajyerler dahil tüm çalışanlar, işe başlamadan önce iş sağlığı ve güvenliği eğitimi almak zorunda. Bu eğitim en az 2 saat sürecek ve yüz yüze, uygulamalı şekilde verilecek. Eğitim kayıt altına alınarak çalışanların özlük dosyasında saklanacak.
EĞİTİM SÜRELERİ TEHLİKE SINIFINA GÖRE BELİRLENDİ
Yönetmelikte işyerlerinin tehlike sınıfına göre eğitim süreleri şu şekilde düzenlendi:
- Az tehlikeli işyerleri: En az 8 saat
- Tehlikeli işyerleri: En az 12 saat
- Çok tehlikeli işyerleri: En az 16 saat
Bu eğitimlerin işe başladıktan sonra en geç 3 ay içinde tamamlanması gerekiyor.
UZAKTAN EĞİTİME SIKI DENETİM
Uzaktan iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri de yeni kurallara bağlandı. Bazı eğitim başlıkları uzaktan verilebilecek olsa da özellikle tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde kritik eğitimlerin yüz yüze yapılması zorunlu olacak. Ayrıca sistemlerin:
- Giriş-çıkış kayıtlarını tutması
- Eğitim sürecini izleyebilmesi
- Ölçme-değerlendirme yapabilmesi
şart koşuldu.
SINAV VE BAŞARI ŞARTI GETİRİLDİ
Eğitimlerin sonunda yapılacak sınavda çalışanların en az 60 puan alması gerekecek. Başarısız olanlar en fazla iki kez daha sınava girebilecek. Üçüncü denemede de başarısız olanların eğitimi yeniden alması zorunlu olacak.
İŞVERENE YENİ SORUMLULUKLAR
Yeni yönetmelikle işverenlerin yükümlülükleri genişletildi. Buna göre işverenler:
- Yıllık eğitim planı hazırlamak
- Eğitim ortamı ve ekipman sağlamak
- Katılımı kayıt altına almak
- Eğitim belgelerini düzenlemek
- Eğitim maliyetini çalışana yansıtmamak
zorunda olacak. Ayrıca eğitim süresi çalışma süresinden sayılacak.
EĞİTİMLER BELİRLİ ARALIKLARLA TEKRARLANACAK
Eğitimlerin tekrar süreleri de netleştirildi:
- Çok tehlikeli işyerleri: Yılda en az 1 kez
- Tehlikeli işyerleri: 2 yılda en az 1 kez
- Az tehlikeli işyerleri: 3 yılda en az 1 kez
İş değişikliği, yeni ekipman veya teknoloji durumunda ise bu süreler beklenmeden eğitim verilecek.
ÖZEL DURUMLARA AYRI EĞİTİM ŞARTI
İş kazası geçirenler, meslek hastalığına yakalananlar ve uzun süre işten uzak kalan çalışanlar için ek eğitim zorunlu hale getirildi. Ayrıca genç, yaşlı, engelli, gebe ve emziren çalışanlara özel eğitim verilmesi gerekecek.
ESKİ EĞİTİMLER GEÇERLİ SAYILACAK
Yönetmelik, önceki düzenlemeyi yürürlükten kaldırırken eski eğitimleri geçerli saydı. Ancak belgelendirilmemiş eğitimlerin 1 ay içinde kayıt altına alınması gerekiyor.
GENEL DEĞERLENDİRME
Yeni düzenleme ile iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinde daha sıkı, denetlenebilir ve sonuç odaklı bir sistem kuruluyor. Özellikle işe başlama eğitiminin zorunlu hale getirilmesi, uzaktan eğitimlerin kontrol altına alınması ve sınav şartı getirilmesi, uygulamada standartları yükseltecek önemli adımlar olarak öne çıkıyor.