İzmir’de yaşayan 16 yaşındaki lise öğrencisi Melek Öztürk, annesini kanser nedeniyle kaybetmesinin ardından dikkat çeken bir projeye imza attı. Sağlık alanındaki eksiklikleri yakından gözlemleyen genç öğrenci, erken ve doğru teşhisin hayati önem taşıdığını fark ederek yapay zeka destekli bir sistem geliştirdi. “ONCOMathRIX” adı verilen proje, açık kaynak verilerle yapılan analizlerde yüzde 97 başarı oranına ulaştı. Patent süreci devam eden sistemin, özellikle kanser teşhisinde uzmanların iş yükünü azaltması ve tedavi süreçlerini daha verimli hale getirmesi hedefleniyor.
ANNESİNİN HASTALIĞI HAYATINI DEĞİŞTİRDİ
Melek Öztürk’ün hayatı, annesi Zehra Öztürk’e konulan pankreas ve ardından böbrek üstü bezi kanseri teşhisiyle farklı bir yön aldı. Tedavi sürecinde yaşanan aksaklıklar ve zorluklar, genç öğrencinin sağlık alanına yönelmesinde belirleyici oldu. Hastaların ve yakınlarının yaşadığı süreci yakından gözlemleyen Öztürk, bu deneyimin kendisinde derin bir iz bıraktığını dile getirdi.
Annesini kaybetmesinin ardından yaşadığı acıyı bir motivasyona dönüştüren genç öğrenci, benzer süreçlerin başkaları için daha az yıpratıcı olması adına harekete geçti. Matematik ve biyolojiye olan ilgisini bir araya getirerek çözüm arayışına giren Öztürk, okulundaki matematik kulübünde çalışmalarına başladı. Bu süreç, onun yalnızca akademik değil, aynı zamanda insani bir amaç doğrultusunda ilerlemesini sağladı.
YAPAY ZEKA DESTEKLİ SİSTEM NASIL ÇALIŞIYOR?
“ONCOMathRIX” adı verilen sistem, özellikle böbrek hücresi karsinomu tanısında patoloji uzmanlarına destek olmak amacıyla geliştirildi. Matematik tabanlı bir karar destek sistemi olarak tasarlanan proje, biyolojik verileri topolojik ve diferansiyel analiz yöntemleriyle işliyor. Bu sayede hücre yapısındaki değişimler yüksek hassasiyetle modellenebiliyor.
Sistem, histopatolojik görüntülerdeki gürültüyü azaltarak bu verileri ısı haritalarına dönüştürüyor. Aynı zamanda kanserin evrelenmesine yardımcı olarak kişiselleştirilmiş tedavi seçenekleri sunuyor. Açık kaynaklı 537 veri setiyle yapılan çalışmalar sonucunda yüzde 97 başarı oranına ulaşılması, projenin bilimsel açıdan dikkat çekici bir noktaya geldiğini gösteriyor.
Öztürk, geliştirdiği sistemin yalnızca teknik bir başarı olmadığını, aynı zamanda hastalar için umut olmayı amaçladığını ifade ediyor. Projenin hem akademik hem de klinik alanda kullanılabilir hale gelmesi için çalışmalar sürüyor.
BİLİM DÜNYASINDA KARŞILIK BULDU
Proje, akademik çevrelerde de ilgi görmeye başladı. Çalışmaya destek veren uzmanlar, özellikle yapay zekanın sağlık alanındaki kullanımının giderek yaygınlaştığını ve bu tür girişimlerin önemli bir boşluğu doldurduğunu vurguluyor. Görüntü işleme teknolojilerinin farklı alanlara da uyarlanabileceği belirtilirken, sistemin geliştirilmesi halinde daha geniş bir kullanım alanı bulabileceği ifade ediliyor.
Projeye destek veren akademisyenler, başlangıçta bir öğrenci çalışması olarak değerlendirilen fikrin kısa sürede bilimsel bir zemine oturduğunu belirtiyor. Genç yaşına rağmen ortaya koyduğu kararlılık ve disiplinli çalışma, projenin bugünkü seviyeye ulaşmasında etkili oldu.
TÜRKİYE’DE BİR İLK OLARAK DEĞERLENDİRİLİYOR
Okul yönetimi ve öğretmenleri, Melek Öztürk’ün geliştirdiği projenin Türkiye’de bu alanda önemli bir adım olduğunu ifade ediyor. Eğitimciler, öğrencinin farklı disiplinleri bir araya getirerek ortaya koyduğu çalışmanın örnek teşkil ettiğini vurguluyor.
Patent ve fikri mülkiyet başvuruları devam eden “ONCOMathRIX” için akademik makale hazırlıkları da sürüyor. Projenin ilerleyen süreçte daha fazla kurum ve uzman tarafından desteklenmesi bekleniyor. Genç öğrencinin hedefi ise geliştirdiği sistemi daha da ileri taşıyarak sağlık alanında kalıcı bir katkı sunmak.