Hazine ve Maliye Bakanlığı, meslek gruplarına yönelik vergi denetimlerini genişletiyor. Son olarak avukatlar da bu denetimlerin odağına girdi. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), şubat ayı itibarıyla avukatlara yazılı bildirimler göndermeye başladı. “Gönüllü uyum çalışması” başlığıyla iletilen bu yazılarda, avukatların defterdarlık birimlerine gelerek, 2023 ve 2024 takvim yıllarına ait gelir beyanlarını değerlendirmeleri isteniyor.
Bakanlık verilerine göre, avukatların 2024 yılı için ortalama gelir beyanı yaklaşık 34 bin lira. Maliye, bu beyanları sistematik olarak kontrol ederek, beyan edilen gelir ile gerçek hasılat arasında fark olup olmadığını araştırıyor.
Avukatlara gönderilen yazıların içeriği ne?
Gelir İdaresi Başkanlığı Denetim Grup Müdürlüğü’nün gönderdiği yazılarda, avukatların “serbest meslek kazancı” kapsamında gönüllü olarak denetime davet edildiği ifade ediliyor. Amaç, vergisel yükümlülüklerde doğabilecek olumsuzlukları önceden engellemek.
Bu yazılar doğrultusunda avukatların defterdarlıklarda görüşmeye çağrılması, doğrudan bir cezai işlem anlamına gelmiyor. Ancak bu görüşmelerde, 2023 ve 2024 yıllarına ait gelirlerin nasıl beyan edildiği ve sisteme girilen rakamların doğruluğu değerlendiriliyor.
Bu süreç, mükelleflerin gönüllü olarak eksik beyanları düzeltmesi için bir fırsat olarak sunuluyor. Aksi durumda, tespit edilen tutarsızlıklar için cezai yaptırımlar gündeme gelebiliyor.
RADAR sistemiyle gelir-fiili hasılat karşılaştırması
Hazine ve Maliye Bakanlığı, birkaç yıldır RADAR adını verdiği sistemle gelir tespiti yapıyor. Bu sistem sayesinde, meslek gruplarının fiili kazançları ile beyan edilen gelirleri karşılaştırılıyor. Özellikle yüzde 20’nin üzerinde fark tespit edilen durumlarda, mükellefler açıklamaya çağrılıyor.
RADAR’ın yanı sıra, vergi denetmenleri de sahada görev alıyor. Avukatların büroları ve ofisleri ziyaret edilerek yerinde tespitler yapılıyor. Denetmenler, mükellefin hizmet sunduğu kişi sayısı, işlem hacmi ve bölgesel kazanç ortalamaları gibi birçok veriyi dikkate alarak gerçek hasılatı tahmin etmeye çalışıyor.
Dijital Vergi Dairesi’ne risk sorgulama özelliği eklendi
Gelir İdaresi Başkanlığı, mükelleflerin kendi durumlarını kontrol edebilmesi için Dijital Vergi Dairesi’ne “risk sorgulama” özelliği ekledi. Bu sistem sayesinde avukatlar, vergi levhası ve beyanlarıyla ilgili olası riskleri önceden görebiliyor.
Eğer bir risk tespit edilirse, mükellef gönüllü olarak vergi dairesine başvurarak uzlaşma yolunu seçebiliyor. Böylece hem gecikme faizi hem de ağır cezalardan kaçınılmış oluyor.
Bu adım, vergi idaresinin cezadan çok uyuma dayalı bir yaklaşımı benimsediğini gösteriyor.
E-makbuz ibraz etmeyen avukatlara hapis cezası uyarısı
Türkiye Barolar Birliği’nin yaptığı bilgilendirmeye göre, avukatların düzenledikleri e-serbest meslek makbuzlarını, inceleme elemanlarının talebi üzerine elektronik ortamda ibraz etmesi gerekiyor.
Baro, “noter tasdiki veya başka yollarla varlığı sabit olan belgelerin ibraz edilmemesi durumunda, bu durum vergi kaçırma değil; doğrudan gizleme suçu kapsamına girer” uyarısında bulundu. Bu suçun cezası, 15 Nisan 2022 tarihinden itibaren 5 yıla kadar hapis olarak güncellendi.
Ayrıca avukatlar, 2018 yılından itibaren fiziksel defter tutma zorunluluğundan muaf olsalar da, dijital ortamda tutulması gereken kayıtları eksiksiz saklamak ve talep edildiğinde sunmakla yükümlüler.
Vergisel sorumluluklar hatırlatılıyor
Avukatlar, serbest meslek erbabı olarak kendi kazanç defterlerini tutmakla yükümlü. Maliye Bakanlığı, hem beyanların doğruluğu hem de dijital ortamda yapılan kayıtların düzenli tutulması konusunda denetimleri artırmış durumda.
Yapılan bu yeni uygulamalarla birlikte, serbest meslek gruplarının beyan ettikleri gelirlerin doğruluğu sistemli biçimde izleniyor. Avukatlar için gönderilen yazılar, şimdilik bir davet niteliği taşısa da, uyumsuzluk durumunda ciddi cezai sonuçlar doğurabilir.
