TOKİ 250 Bin Konut Projesi kapsamında ev sahibi olma hayali kuran birçok vatandaş, son günlerde beklemedikleri bir durumla karşı karşıya kaldıklarını dile getiriyor. İddialara göre bazı banka şubelerinde, yalnızca zorunlu deprem sigortası (DASK) yeterli olmasına rağmen, farklı sigorta poliçeleri de yaptırılmak isteniyor. Üstelik bu durumun, kimi zaman baskı ve yönlendirme ile gerçekleştiği öne sürülüyor. Vatandaşın kafası karışık, tepkisi ise giderek büyüyor. “Yaptırmazsanız evinizi kaybedersiniz” gibi ifadelerle karşılaştıklarını söyleyenler var. Doğru mu, değil mi; işte tartışma da tam burada başlıyor.
ZORUNLU SİGORTA DIŞINDAKİ TALEPLER TEPKİ ÇEKİYOR
İddiaya göre, bazı başvuru sahiplerinden yalnızca DASK değil; konut, hayat ya da farklı kapsamda sigorta poliçeleri talep ediliyor. Oysa bilindiği üzere, Türkiye’de konut kredisi ya da benzeri işlemlerde zorunlu olan tek sigorta türü deprem sigortası, yani DASK. Bunun dışındaki poliçeler ise isteğe bağlı. Ancak vatandaşların aktardığına göre, bu ayrım her zaman açık bir şekilde ifade edilmiyor.
Kimi başvuru sahipleri, kendilerine sunulan belgelerin TOKİ’den gelmiş gibi gösterildiğini öne sürüyor. Belgelerin içeriği karmaşık, dili ise çoğu zaman teknik. Hal böyle olunca, birçok kişi neye imza attığını tam olarak anlayamadan süreci ilerletmek zorunda kalıyor. O noktada bir tereddüt oluşuyor, ama çoğu zaman geç fark ediliyor.
“EVİNİZİ KAYBEDERSİNİZ” SÖYLEMİ KORKU YARATIYOR
Vatandaşların en çok dikkat çektiği konulardan biri de kullanılan dil. “Faiz işler”, “hakkınızı kaybedersiniz” ya da “sistem sizi dışarı atar” gibi ifadelerle karşılaştıklarını belirtenler var. Bu tür söylemler, doğal olarak bir endişe yaratıyor. İnsan, yıllarca hayalini kurduğu evini riske atmak istemiyor. Tam da bu yüzden, sorgulamadan kabul edenlerin sayısı az değil.
Oysa uzmanlara göre bu tür ifadelerin büyük bölümü gerçeği yansıtmıyor. Çünkü isteğe bağlı sigortaların yaptırılmaması, doğrudan hak kaybına yol açmıyor. Ama işte, o anda bunu bilmek zor. Bilgi eksikliği, çoğu zaman en büyük baskı unsuru haline geliyor.
İTİRAZ EDENLER BASKI GÖRDÜĞÜNÜ İDDİA EDİYOR
Sigorta yaptırmayı reddeden bazı vatandaşlar ise daha farklı bir tablo çiziyor. İtiraz ettiklerinde baskı, hatta zaman zaman sert söylemlerle karşılaştıklarını dile getiriyorlar. İddialar arasında, polis çağırma tehdidinden söz edenler bile var. Elbette bu durumun her yerde aynı şekilde yaşandığını söylemek mümkün değil. Ancak benzer şikâyetlerin artması dikkat çekiyor.
Bir başka önemli nokta da iletişim dili. Sürecin daha şeffaf ve açık yürütülmesi gerektiğini savunan vatandaşlar, kendilerine yeterli bilgilendirme yapılmadığını düşünüyor. “Sadece DASK yaptırdık ve kabul etmedik” diyenler, bu noktada haklarını aradıklarını vurguluyor.
UZMANLARDAN UYARI: HAKKINIZI BİLİN, BELGEYİ OKUYUN
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan uzmanlar, vatandaşların mutlaka imzaladıkları belgeleri dikkatle incelemesi gerektiğini belirtiyor. Özellikle sigorta poliçelerinde yer alan maddeler, uzun ve teknik olabilir. Ancak bu, göz ardı edilmesi gerektiği anlamına gelmiyor. Aksine, en kritik detaylar çoğu zaman o metinlerin içinde yer alıyor.
Ayrıca, herhangi bir zorunluluk olmadığı halde sigorta yaptırmaya zorlanmanın hukuka aykırı olduğu ifade ediliyor. Böyle bir durumla karşılaşılması halinde ise ilgili kurumlara başvuru yapılabileceği hatırlatılıyor. Tüketici hakem heyetleri, bankacılık düzenleyici kurumlar ve ilgili resmi merciler bu noktada devreye girebiliyor.
VATANDAŞA ÇAĞRI: SORGULAYIN, ARAŞTIRIN, GEREKİRSE İTİRAZ EDİN
Ortaya çıkan tablo, tek bir noktaya işaret ediyor aslında: Bilinçli olmak şart. Her belgeyi okumak, her talebi sorgulamak gerekiyor. Acele etmeden, anlamadan imza atmamak… Belki de en kritik adım bu.
Unutulmamalı ki; kimse, yasal bir zorunluluk olmadığı halde ek bir sigorta yaptırmaya mecbur bırakılamaz. Şüphe duyulan durumlarda resmi kanallara başvurmak, hakkı aramak mümkün. Sessiz kalındıkça sorun büyüyor; dile getirildikçe ise çözüm ihtimali artıyor.
Kısacası, mesele sadece bir sigorta değil. Mesele, hak bilinci. Ve o bilinç, her zamankinden daha önemli.
