Kara yollarında güvenli ve konforlu ulaşım için yürütülen çalışmalar yeni bir aşamaya geçti. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğü’nün (KGM) 2026 Yılı Performans Programı verilerine göre, hem trafik güvenliğini artırmaya hem de çevre dostu ve akıllı ulaşım sistemlerini yaygınlaştırmaya yönelik yatırımlar hız kesmeden sürüyor. Özellikle dijital altyapı, erken uyarı sistemleri ve sürücü bilgilendirme teknolojileriyle desteklenen akıllı yollar, kazaların önlenmesinde önemli bir rol üstleniyor. Kurum, bir yandan riskli noktaları iyileştirirken diğer yandan yolları daha “akıllı” ve sürdürülebilir hale getirmeyi hedefliyor.
Akıllı Ulaşım Sistemleriyle Önleyici Güvenlik Dönemi
Kara yollarında akıllı ve güvenli dönüşüm sürecinin temelini, GPS ve kablosuz iletişim teknolojileriyle entegre edilen akıllı ulaşım sistemleri oluşturuyor. Bu sistemler sayesinde yol ağı üzerinde anlık veri akışı sağlanıyor. Sürücüler; buzlanma, yoğun sis, kaza, yol çalışması veya beklenmedik trafik yoğunluğu gibi durumlarda önceden bilgilendiriliyor. Böylece olası risklere karşı hazırlıklı olunması ve kazaların en aza indirilmesi amaçlanıyor.
Kritik güzergâhlara yerleştirilen dijital uyarı ve bilgilendirme ekranlarının kapsamı da genişletiliyor. Bu ekranlar, yalnızca trafik akışını düzenlemekle kalmıyor, aynı zamanda sürücülere anlık yönlendirme yaparak alternatif güzergâh seçenekleri sunuyor. KGM’nin planlamasına göre, geçen yıl 54 kilometre olan akıllı ulaşım sistemleri uygulanan yol kesimi uzunluğu, bu yıl sonunda 80 kilometreye çıkarılacak. Bu rakamın 2027’de 90 kilometreye, 2028’de ise 100 kilometreye ulaşması hedefleniyor.
Çevre Dostu ve Entegre Haberleşme Altyapısı Güçleniyor
Kara yollarında akıllı ve güvenli dönüşüm yalnızca trafik güvenliğiyle sınırlı değil. Aynı zamanda çevre dostu ulaşım sistemlerinin geliştirilmesi de programın önemli ayaklarından birini oluşturuyor. Enerji verimliliği yüksek sistemler, düşük karbon salımı sağlayan uygulamalar ve sürdürülebilir altyapı çözümleri öncelikli başlıklar arasında yer alıyor.
Devlet ve il yollarında tesis edilen haberleşme altyapısının kapsamı da genişletiliyor. Geçen yıl 200 kilometre olan altyapı uzunluğunun bu yıl sonunda 300 kilometreye çıkarılması bekleniyor. Hedefler bununla da sınırlı değil. 2027’de 400 kilometreye, 2028’de ise 450 kilometreye ulaşılması planlanıyor. Bu altyapı, akıllı ulaşım sistemlerinin sağlıklı çalışması için kritik öneme sahip. Veri akışının kesintisiz sağlanması, erken uyarı mekanizmalarının etkinliğini doğrudan etkiliyor.
Öte yandan trafik güvenliği yatırımları için bu yıl 19 milyar 148 milyon 148 bin liralık harcama planlandı. Bu bütçe, kara yollarında akıllı ve güvenli dönüşüm sürecinin kararlılıkla sürdürüleceğini ortaya koyuyor.
Kaza Kara Noktaları ve Fiziki Önlemlerde Hedef Büyüyor
Trafik güvenliği çalışmaları kapsamında yalnızca dijital değil, fiziki iyileştirmeler de devam ediyor. 2025 yılında 32 kaza kara noktasında iyileştirme çalışması gerçekleştirilirken, bu yılın sonunda 27 noktada daha düzenleme yapılması planlanıyor. Bu çalışmalar; kavşak düzenlemeleri, görüş mesafesinin artırılması ve yol geometrisinin iyileştirilmesi gibi uygulamaları kapsıyor.
Ayrıca yıl sonuna kadar 32 milyon 300 bin metrekare yatay işaretleme, 141 bin metrekare düşey işaretleme yapılması ve 2 bin 200 kilometre otokorkuluk inşa edilmesi öngörülüyor. Bu veriler, sahadaki güvenlik önlemlerinin somut karşılığını ortaya koyuyor.
Sürücü hatalarından kaynaklanan kazaların önüne geçmek için kullanılan sarsma bantları da yaygınlaştırılıyor. Yorgunluk, uykusuzluk veya dikkatsizlik nedeniyle şeridinden çıkan sürücülere sesli ve titreşimli uyarı veren bu bantların uzunluğu 300 kilometreden 550 kilometreye çıkarılacak. Böylece özellikle uzun yol güzergâhlarında dikkat dağınıklığının yol açabileceği risklerin azaltılması hedefleniyor.
Kara yollarında akıllı ve güvenli dönüşüm, hem teknolojik altyapı yatırımları hem de sahadaki fiziki düzenlemelerle çok yönlü bir şekilde ilerliyor. Amaç net: Daha güvenli, daha çevreci ve daha konforlu bir ulaşım ağı oluşturmak.
