Türkiye’de yaşamak her şehirde aynı anlamı taşımıyor. Aynı maaş farklı şehirlerde bambaşka bir yaşam standardı anlamına gelebiliyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2024 yılı Bölgesel Satın Alma Gücü Paritesi verileri, bu farkları bir kez daha gözler önüne serdi. Kimi şehirlerde temel ihtiyaçlar ortalama seviyelerde karşılanabilirken, bazı şehirlerde günlük yaşam kalemleri adeta cep yakıyor. Özellikle Kocaeli ve çevresini kapsayan TR42 bölgesi, birçok harcama grubunda Türkiye ortalamasının oldukça üzerine çıkarak dikkat çekti.
Kocaeli'de Eğlence İstanbul'dan Bile Pahalı
Kocaeli’nin de içinde yer aldığı TR42 bölgesi (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova), eğlence ve kültür harcamalarında Türkiye’nin en pahalı bölgesi oldu. Bu alanda fiyat düzeyi endeksi 105 olarak ölçülürken, İstanbul’un dahi gerisinde kalması dikkat çekti. Aynı kategoride en ucuz bölge ise 93,4 endeksle TR63 (Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye) oldu. Sinema, tiyatro, spor aktiviteleri gibi sosyal yaşam kalemlerinde Kocaeli'nin maliyeti, büyükşehirlerin ötesine geçiyor.
Eğitimde de Durum Farklı Değil: %8,4 Daha Pahalı
TR42 bölgesi, eğitim harcamalarında da Türkiye ortalamasının %8,4 üzerine çıkarak endeks değeri 108,4’e ulaştı. İstanbul eğitimde zirveye oynasa da, Kocaeli bölgesi onu yakından takip ediyor. Ağrı, Kars, Iğdır ve Ardahan gibi doğu illerinde ise bu oran sadece 58,6. Yani Kocaeli'de bir öğrenciye harcanan eğitim bütçesi, bazı şehirlerdeki aynı öğrencinin iki katına denk geliyor.
Kocaeli Giyimde Türkiye'nin En Pahalı 3. Bölgesi
Giyim ve ayakkabı kaleminde de Kocaeli bölgesi geri kalmadı. 107,1 endeks değeriyle 26 bölge arasında üçüncü sırada yer aldı. Bu alanda en pahalı bölge TR22 (Balıkesir, Çanakkale) olurken, Kocaeli, Ankara ve İzmir gibi büyük şehirleri de geride bırakarak yüksek fiyatlı şehirler arasındaki yerini sağlamlaştırdı.
İstanbul Pahalı, Ama Her Alanda Değil
Türkiye’nin genel anlamda en pahalı bölgesi 112,6 endeksle İstanbul oldu. Ancak bu durum tüm harcama kalemleri için geçerli değil. Örneğin konut ve ulaştırmada İstanbul açık ara en pahalı şehirken, eğlence ve kültür gibi kalemlerde Kocaeli öne geçti. Diğer yandan Mardin, Batman, Şırnak ve Siirt’in bulunduğu TRC3 bölgesi, 91,5 endeks değeriyle Türkiye’nin en ucuz bölgesi konumunda. Bu şehirlerde yaşam maliyeti, İstanbul’a göre %20’ye yakın daha düşük seyrediyor.
Kocaeli’de Hangi Harcama Kalemleri Ortalamanın Üstünde?
Kocaeli ve çevresini kapsayan TR42 bölgesi, 12 ana harcama grubunun 10’unda Türkiye ortalamasının üzerinde. Eğlence, eğitim ve giyimin yanı sıra ulaştırma (%1,9), haberleşme (%1,8), sağlık (%1,9), gıda (%3,3) ve ev eşyası (%1,6) harcamalarında da ortalamanın üzerinde fiyatlar göze çarpıyor. Sadece konut ve lokanta/otel gruplarında Türkiye ortalamasına yakın ya da biraz altında kalıyor.
Öne Çıkan Endeksler (TR42 - Kocaeli Bölgesi):
Harcama Grubu Fiyat Düzeyi Endeksi Açıklama
Eğlence ve Kültür 105,0 Türkiye'nin en pahalı bölgesi
Eğitim 108,4 Türkiye ortalamasının %8,4 üzerinde
Giyim ve Ayakkabı 107,1 En pahalı 3. bölge
Gıda ve Alkolsüz İçecekler 103,3 Ortalama üzeri
Ulaştırma 101,9 Ortalama üzeri
Konut 100,2 Ortalama seviyede
Lokanta ve Oteller 97,8 Ortalama altı
Yaşam Tercihlerinde Yeni Kriter: Bölgesel Fiyat Haritaları
Bu veriler, sadece maaşlara ya da iş imkanlarına göre değil; yaşam maliyetlerine göre şehir tercihi yapmanın ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gösteriyor. Aynı gelirle Kocaeli'de yaşamak, Mardin'de yaşamakla aynı anlama gelmiyor. Üstelik sadece barınma değil; sosyal yaşam, eğitim, ulaşım ve giyimde de bu farklar derinleşiyor.
