Özellikle İzmit’in en değerli noktalarından biri olan Fethiye Caddesi üzerindeki vakıf iş merkezlerinden elde edilen kira gelirleri dikkat çekerken, vatandaşların aklındaki soru ise aynı: Vakıflar, Kocaeli’den elde ettiği gelir kadar bu kente yatırım yapıyor mu?
Bu soruya verilecek cevap ne yazık ki tartışmalı.
Kentin en değerli noktalarındaki iş merkezlerinden, dükkânlardan ve çeşitli taşınmazlardan önemli gelirler elde edilirken, tarihi eserlerin korunması ve yaşatılması konusunda aynı hassasiyetin gösterilmediği yönünde ciddi eleştiriler bulunuyor. Özellikle İzmit’in tarihi mahallelerinde yer alan vakıf eserlerinin yıllardır bakım ve onarım beklemesi, vatandaşların tepkisini artırıyor.
HACI AYVAZ CAMİİ YIKILDIKTAN SONRA HAREKETE GEÇİLDİ
Akçakoca Mahallesi’nde bulunan tarihi Hacı Ayvaz Camii bunun en somut örneklerinden biri oldu. Yıllarca yıkılma tehlikesi altında olduğu yönünde haberler yapılmasına rağmen gerekli adımlar atılmadı. Tarihi yapı kullanılamaz hale geldikten ve yıkıldıktan sonra ancak geçtiğimiz yıl yeniden yapım ve restorasyon süreci başlatıldı.
Vatandaşlar ise, “Bir eserin kurtarılması için mutlaka yıkılması mı gerekiyor?” diye soruyor.
DERE CAMİİ DE İBADETE KAPATILDI
Uzun süredir bakım bekleyen Akçakoca Dere Camii’nde de benzer bir tablo yaşanıyor. Caminin duvarlarında oluşan çatlaklar, çatı ve pencere sistemlerinden kaynaklanan su sızıntıları yıllardır dile getiriliyordu.
Geçtiğimiz haftalarda tarihi cami ibadete kapatıldı.
Şimdi ise bölge halkı tek bir sorunun cevabını bekliyor:
“Dere Camii’nde restorasyon ne zaman başlayacak?”
Ancak bu konuda da Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından açıklanmış net bir takvim bulunmuyor.
YUMURTACI MESCİDİ KADERİNE TERK EDİLDİ
Akçakoca Mahallesi’nin bir başka tarihi değeri olan Yumurtacı Mescidi de uzun süredir sessizliğe gömülmüş durumda.
Geçtiğimiz yıl ibadete kapatılan tarihi mescit için henüz somut bir çalışma başlamadı. Mahalle sakinleri, her geçen gün biraz daha yıpranan yapının kaderine terk edildiğini düşünüyor.
ZEYTİNLİ BAHÇE CAMİİ YILLARDIR BEKLİYOR
Veliahmet Mahallesi’nde bulunan Zeytinli Bahçe Camii de yıllardır çözüm bekleyen eserlerden biri.
Bölge sakinleri özellikle şadırvanın genişletilmesi ve caminin kapsamlı bakımının yapılması taleplerini yıllardır dile getiriyor. Ancak bugüne kadar beklenen çalışmaların hayata geçirilmediği ifade ediliyor.
Vatandaşların ortak görüşü ise şu:
“Tamamen kullanılamaz hale geldikten sonra mı onarım yapılacak?”
ORHAN CAMİİ İÇİN DE BELİRSİZLİK HAKİM
Orhan Mahallesi’nde bulunan tarihi Orhan Camii için de restorasyon beklentisi bulunuyor.
Ancak ne zaman başlayacağı, ne kadar süreceği ve ibadetin nasıl sürdürüleceği konusunda kamuoyuna açıklanmış net bir program bulunmuyor.
Kent tarihinin en önemli eserlerinden biri olan Orhan Camii’nin uzun süre kapalı kalması halinde bölgedeki ibadet ihtiyacının nasıl karşılanacağı da ayrı bir soru işareti oluşturuyor.
ÜÇ MAHALLE CAMİSİZ KALABİLİR
Akçakoca, Veliahmet ve Orhan mahalleleri İzmit’in en eski yerleşim bölgeleri arasında yer alıyor.
Bu mahallelerde yaşayan nüfusun önemli bölümünü yaşlı vatandaşlar oluşturuyor. Hacı Ayvaz Camii’nin kullanılamaması, Dere Camii’nin kapatılması, Yumurtacı Mescidi’nin ibadete kapalı olması ve Orhan Camii’nin de restorasyona girmesi halinde üç mahallede vatandaşların rahatlıkla ulaşabileceği cami sayısı yok denecek kadar azalacak.
Birçok yaşlı vatandaşın uzak camilere gitme imkânı bulunmadığından ibadetlerini evlerinde yapmak zorunda kalabileceği belirtiliyor.
KOCAELİ DAHA FAZLA İLGİ BEKLİYOR
Vatandaşlar, İstanbul ve Sakarya’daki projeler kadar Kocaeli’deki vakıf eserlerine de önem verilmesini istiyor.
Kentten elde edilen kira gelirlerinin bir bölümünün tarihi eserlerin korunması, restorasyonu ve yaşatılması için kullanılması gerektiğini ifade eden bölge sakinleri, İstanbul Vakıflar Bölge Müdürlüğü’nden net açıklamalar ve somut takvimler bekliyor.
Çünkü bu yapılar yalnızca birer ibadethane değil, aynı zamanda İzmit’in yüzlerce yıllık hafızası ve kültürel mirası olarak görülüyor.
TARİHİ CAMİLER HAKKINDA KISA BİLGİLER
Hacı Ayvaz Camii
Konum: Akçakoca Mahallesi
Yapım yılı: 1857
Özelliği: Osmanlı döneminden günümüze ulaşan tarihi mahalle camilerinden biri.
Durumu: Uzun yıllar bakımsız kaldıktan sonra yeniden yapım ve restorasyon süreci başlatıldı.
Akçakoca (Dere) Camii
Konum: Akçakoca Mahallesi
Yapım tarihi: 1327-1328 (tahmini)
Yaptıran: Akçakoca Bey
Özelliği: İzmit’in ilk camisi olarak kabul ediliyor.
Durumu: Yapısal sorunlar nedeniyle ibadete kapatıldı.
Yumurtacı Mescidi
Konum: Akçakoca Mahallesi
Dönem: Osmanlı
Özelliği: Mahallenin en eski tarihi mescitlerinden biri.
Durumu: Uzun süredir ibadete kapalı, restorasyon bekliyor.
Orhan Camii (Gazi Süleyman Paşa Camii)
Konum: Orhan Mahallesi
Yapım yılı: 1332
Yaptıran: Gazi Süleyman Paşa
Özelliği: İzmit’in fetih camisi ve en eski Osmanlı eserlerinden biri.
Durumu: Restorasyon beklentisi bulunuyor.
Zeytinli Bahçe Camii
Konum: Veliahmet Mahallesi
Yapım yılı: 1885
Özelliği: Tarihi mahalle camilerinden biri.
Durumu: Bakım, onarım ve şadırvan genişletme talepleri yıllardır gündemde.
