Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin dev bütçeli ihalelerinde sessiz sedasız uygulamaya koyduğu “Puanlama Sistemi”, yerel firmaların önünde aşılmaz bir duvar örüyor. Yeterliliği olan, en düşük teklifi veren Kocaeli firmaları; sistemin getirdiği karmaşık kriterler yüzünden saf dışı mı bırakılıyor?
Türkiye’nin sanayi başkentinde, yerel ekonominin can damarı olan müteahhitler, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin ihale politikaları nedeniyle isyan noktasına geldi. Son dönemde ihale edilen yüksek hacimli yapım işlerinde devreye alınan “Fiyat Dışı Unsur” (Puanlama Sistemi), yerel firmaların düşük fiyat avantajını kâğıt üzerinde yok ediyor.
DÜŞÜK FİYAT VERMEK ARTIK YETMİYOR
Eskiden kamu ihalelerinde en önemli kriter "en düşük teklif" iken, yeni sistemle birlikte işin rengi değişti. Puanlama sistemi; iş deneyim süresi, öz kaynak oranı, makine parkuru ve ciro gibi kriterleri bir araya getirerek bir "yeterlilik puanı" oluşturuyor.
Ancak iddialara göre bu puanlama; devasa bütçeli ulusal firmaların lehine, orta ve büyük ölçekli yerel firmaların ise aleyhine işliyor. Kocaeli’nin yerli firması ihaleye en düşük teklifi sunsa dahi, puanlama aşamasında elenerek işi çok daha yüksek fiyat veren dışarıdan bir firmaya kaptırıyor.
"YETERLİLİĞİMİZ VAR AMA ŞANSIMIZ YOK"
Mağduriyet yaşayan yerel müteahhitler, sistemin yerel sermayeyi cezalandırdığını savunuyor. Sektör temsilcileri durumu şu sözlerle özetliyor:
"Bizim bu işleri yapacak teknik kapasitemiz de ekipmanımız da var. Şehrin insanıyız, vergisini burada veren, istihdamı burada sağlayan firmalarız. Ancak öyle bir puanlama kriteri getiriliyor ki, teklifimiz ne kadar uygun olursa olsun 'puanınız yetmiyor' denilerek kapı dışarı ediliyoruz. Bu sistem, Kocaeli’nin parasının Kocaeli dışına çıkmasına neden oluyor."
KAMUDA ŞEFFAFLIK VE VERİMLİLİK TARTIŞMASI
Belediyenin bu sistemi "işin ehli ve güçlü firmaya verilmesi" gerekçesiyle savunduğu bilinse de kamuoyunda "Neden Kocaeli firmaları korunmuyor?" sorusu yüksek sesle sorulmaya başlandı. Yerel esnafın ve ticaret odalarının da gündeminde olan bu konu, önümüzdeki günlerde Kocaeli siyasetinde de sıcak gelişmelere gebe. Kocaelili iş insanlarına her zaman yakından ilgilenen Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Başkanı Tahir Büyükakın’ın bu yapılan yeni ihale şartnamesinden haberin olup olmadığı da merak konusu.
HABERİN ANALİZİ: PUANLAMA SİSTEMİ NASIL İŞLİYOR?
Sistemde teklif fiyatı toplam puanın sadece bir kısmını (örneğin %70) oluştururken, geri kalan %30'luk puan "teknik ve mali güç" kriterlerinden geliyor.
• Yerel Firma: 100 Milyon TL teklif (70 Tam Puan) + Teknik Puan (15) = 85 Puan
• Dışarıdan Dev Firma: 120 Milyon TL teklif (60 Puan) + Teknik Puan (30) = 90 Puan
Sonuç: Daha ucuz teklif veren yerel firma kaybediyor, belediye ise işi 20 milyon TL daha pahalıya dışarıya ihale etmiş oluyor.
