Sağlık Bakanlığı’na bağlı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK), ilaca erişimde yaşanabilecek aksaklıkların önüne geçmek amacıyla yeni bir uygulamayı hayata geçirdi. Artık vatandaşlar, reçeteli ilaçlarını eczanede bulamadıklarında 444 4 680 numaralı hattı arayarak durumu doğrudan Kuruma bildirebilecek. Böylece olası tedarik sorunlarının daha erken tespit edilmesi ve çözüm süreçlerinin hızlanması hedefleniyor.
İlacın üretiminden vatandaşa ulaşmasına kadar geçen süreci daha yakından takip etmek isteyen TİTCK, özellikle eşdeğeri olmayan ilaçlara dair yaşanabilecek sıkıntıların önüne geçmek istiyor. Kurum Başkanı Prof. Dr. Ahmet Ayar, sistemin detaylarını ve alınan önlemleri Anadolu Ajansı'na anlattı.
“Türkiye’de ilaçlar yıllardır dijital olarak izleniyor”
TİTCK Başkanı Prof. Dr. Ahmet Ayar, ilaçların dijital sistemler üzerinden uzun süredir takip edildiğini belirterek, Türkiye'nin bu alanda öncü bir konumda olduğuna dikkat çekti. Alarm düzeyine gelmeden önce stok azalmalarının tespit edilip gerekli tedbirlerin alındığını vurgulayan Ayar, bu sayede birçok sorunun henüz oluşmadan önüne geçilebildiğini ifade etti.
Ayar, ilaç yokluğunun sadece Türkiye'ye özgü olmadığını, dünya genelinde ham madde teminindeki zorluklar, bölgesel dağıtım dengesizlikleri ve aşırı tüketim gibi nedenlerle bu tür sorunların yaşanabildiğini belirtti.
“İlaçsız kalan vatandaşlar 444 4 680’i arayabilir”
İlaç tedarikinde yaşanan sıkıntıların sahada doğrudan hissedildiği anlarda en hızlı tepkiyi verebilmek için çağrı merkezi kurduklarını dile getiren Ayar, vatandaşlara şu çağrıda bulundu:
“Eczaneye gittiniz ama ilacınızı bulamadınız. Hemen 444 4 680 numaralı hattı arayarak bunu bize bildirin. Alanında eğitimli uzmanlarımız size yardımcı olacak. Hangi eczanede ilacın bulunabileceğini söyleyecekler ve bu geri bildirim, tedarik zincirinde gerekli müdahalelerin yapılmasını sağlayacak.”
Bu sistem sayesinde, Kurumun sahadan anlık veri alarak çözüm süreçlerini hızlandırması amaçlanıyor.
Tedarik sorunlarının önlenmesinde üreticiye de görev düşüyor
Prof. Dr. Ayar, geçtiğimiz yıldan bu yana ilaç üreticilerine yönelik önemli bir zorunluluğun da yürürlükte olduğunu hatırlattı. Buna göre üreticiler, öngördükleri herhangi bir tedarik sorununu en az üç ay öncesinden TİTCK’ye bildirmekle yükümlü. Bu sayede Kurum, kritik seviyeye gelmeden önce alternatif çözümler üretebiliyor.
Türkiye’de yaklaşık 8 bin 500 ilacın devlet desteğiyle vatandaşlara sunulduğunu belirten Ayar, yalnızca 150 ilacın eşdeğeri olmadığını ve bu ilaçlar için özel bir hassasiyetle takip ve müdahale süreçlerinin yürütüldüğünü söyledi.
Akılcı ilaç kullanımı da kritik önem taşıyor
İlaç tedarikinin sürdürülebilirliği yalnızca sistemlerle değil, toplumun ilaç kullanım alışkanlıklarıyla da yakından ilişkili. Bu noktaya da dikkat çeken Ayar, hekim reçetesi dışında ilaç temininden kaçınılması gerektiğini vurguladı. Gereksiz ilaç alımının hem israfa hem de planlı üretim dengesinin bozulmasına yol açabileceğini ifade etti.
Eczanelerin dijital sistem üzerinden ilaç depolarını görebildiğini hatırlatan Ayar, eczacıların ve diğer paydaşların süreçteki duyarlılığının, sorunların büyümeden çözülmesine katkı sağladığını belirtti.