Gebze Teknik Üniversitesi (GTÜ) araştırmacıları, doğada yüzyıllarca kaybolmayan plastik atıkları hücresel düzeyde parçalayarak yok eden yeni bir mikroorganizma türü keşfetti. Bu tarihi buluş, küresel plastik krizinin çözümünde biyolojik geri dönüşüm dönemi başlatabilir.
ATIK SAHASINDAN ÇIKAN BİYOLOJİK MUCİZE
GTÜ Temel Bilimler Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sedef Tunca Gedik liderliğinde; araştırmacılar Emine Yaradır ve Dr. Halil Yılmaz tarafından yürütülen titiz çalışmalar, doğanın kendi çözüm mekanizmasını gün yüzüne çıkardı.
Araştırma ekibi, Gebze'de faaliyet gösteren Atıksan Geri Dönüşüm firmasının sahasından toplanan kontamine (kirlenmiş) su, toprak ve plastik numunelerini inceleyerek plastikleri biyolojik olarak parçalayabilen yeni bir izolat elde etti. Yapılan testlerde, çevreye ciddi zararlar veren polietilen glikolü (PEG), bu mikroorganizmanın doğrudan bir karbon ve enerji kaynağı olarak tüketebildiği kanıtlandı.
SADECE 30 GÜNDE PLASTİKLERİ ERİTİYOR
Genomik DNA analizleri sonucunda "Trichoderma citrinoviride" olarak tanımlanan bu özel tür, 25 °C oda sıcaklığında ve gün ışığında maksimum gelişim gösteriyor. Üstelik plastik yüzeylere sıkıca tutunmasını sağlayan çok güçlü bir biyofilm tabakası oluşturuyor.
Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen bir aylık inkübasyon (kuluçka) testleri, mikroorganizmanın plastikler üzerindeki yıkıcı gücünü rakamlarla ortaya koydu:
-
Asetat Polimeri: %6.97 kütle kaybı
-
Polietilen (PE): %6.15 kütle kaybı
-
Alçak Yoğunluklu Polietilen (LDPE): %2.75 kütle kaybı
-
DÜNYA LİTERATÜRÜNDE BİR İLK: NATURE YAYINIYLA TESCİLLENDİ
Keşfedilen mikroorganizmanın plastikleri metabolize ettiği, Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) ve Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi (FTIR) gibi ileri analiz teknikleriyle bilimsel olarak doğrulandı.
Bu devrim niteliğindeki çalışma, dünya bilim literatüründe Trichoderma citrinoviride türünün plastik biyobozunma (geri dönüşüm) kapasitesini ortaya koyan ilk araştırma olma unvanını elde etti. Buluş, küresel ölçekte bilim dünyasının kullanımına sunulmak üzere "JBNPOX000000000" erişim numarasıyla uluslararası GenBank veri tabanına tescil edildi ve dünyanın en prestijli bilimsel dergilerinden Nature'da (Scientific Reports) yayımlanarak GTÜ'nün biyoteknoloji alanındaki uluslararası gücünü bir kez daha kanıtladı.
