Pandeminin etkileri resmi olarak geride kalmış görünse de COVID-19'un uzun vadeli sonuçları milyonlarca kişiyi etkilemeye devam ediyor. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, enfeksiyonu geçiren her 6 kişiden yaklaşık birinde görülen uzun süreli kovidin, tanı konulmasındaki güçlükler nedeniyle çoğu zaman gözden kaçabildiğini belirtti. Özkaya, Türkiye'de yaklaşık 3 milyon kişinin bu sağlık sorunuyla karşı karşıya olabileceğini ifade etti.
YORGUNLUK VE HALSİZLİK EN YAYGIN BELİRTİLER ARASINDA
Uzun süreli kovidin tahmin edilenden çok daha fazla insanı etkilediğini vurgulayan Prof. Dr. Özkaya, özellikle pandemi sonrasında uzun süren halsizlik, yorgunluk, eklem ağrıları, gün içerisinde ani duygu durum değişiklikleri ve sık hastalanma gibi şikâyetlerde belirgin artış yaşandığını söyledi.
Geçtiğimiz hafta yayımlanan bir araştırmayı değerlendiren Özkaya, COVID-19 enfeksiyonu geçiren her 6 kişiden yaklaşık birinin uzun süreli kovid geliştirdiğini belirtti. Araştırmada, bu kişilerin yaklaşık yüzde 90'ında kronik sağlık sorunlarının devam ettiği ortaya konuldu. Uzun süreli kovid vakaları, enfeksiyon sonrasında ortaya çıkan ve mevcut hastalıklarla açıklanamayan semptomlar üzerinden tespit edildi.
TÜRKİYE'DE 3 MİLYON KİŞİ ETKİLENMİŞ OLABİLİR
Türkiye'de bugüne kadar 17 milyondan fazla kişinin COVID-19 enfeksiyonu geçirdiğinin tahmin edildiğini belirten Prof. Dr. Özkaya, bu veriler doğrultusunda yaklaşık 3 milyon kişinin uzun süreli kovid belirtileriyle yaşamını sürdürdüğünün düşünüldüğünü söyledi.
Pandeminin sona ermiş olmasına rağmen COVID-19 vakalarının görülmeye devam ettiğine dikkat çeken Özkaya, buna bağlı olarak uzun süreli kovid yükünün de artış gösterdiğini ifade etti. Araştırmada, uzun süreli kovid tanısı alan hastaların yaklaşık yüzde 90'ında sürekli takip ve tedavi gerektiren en az bir kronik hastalığın geliştiğinin belirlendiğini aktardı. Solunum sistemi sorunları, sindirim sistemi rahatsızlıkları ve sistemik belirtiler ise en sık görülen sağlık problemleri arasında yer aldı.
TİROİD VE METABOLİK HASTALIKLAR ÖNE ÇIKIYOR
Araştırmanın sonuçlarına göre uzun süreli kovid belirtileri bölgelere göre farklılık gösterebiliyor. Prof. Dr. Özkaya, bazı bölgelerde tiroid hastalıklarının daha sık görüldüğünü, bazı bölgelerde ise prediyabet ve hiperglisemi gibi metabolik bozuklukların ön plana çıktığını belirtti.
Uzun süreli kovid vakalarına tanı koymanın kolay olmadığını vurgulayan Özkaya, "Long COVID" için özel bir tanı kodunun bulunmamasının önemli bir sorun oluşturduğunu söyledi. Bu nedenle birçok hastanın farklı branşlara başvurmasına rağmen doğru tanı alamadan gözden kaçabildiğini ifade etti.
UZMANLARDAN UZUN SÜRELİ KOVİD UYARISI
Prof. Dr. Özkaya, farklı branşlarda görev yapan hekimlerin uzun süreli kovid ihtimalini değerlendirmesi gerektiğini söyledi. Kardiyologların otonom sinir sistemi bozuklukları, endokrinologların metabolik hastalıklar, nörologların açıklanamayan bilişsel sorunlar, göğüs hastalıkları uzmanlarının nefes darlığı ve derin nefes alma isteği, psikiyatristlerin duygu durum bozuklukları ve aile hekimlerinin sık hastalanma şikâyetleriyle gelen hastalarda bu olasılığı göz önünde bulundurmasının önem taşıdığını belirtti.
Bu belirtilerin, COVID-19 enfeksiyonu ile doğrudan ilişkilendirilemeyen ancak aslında uzun süreli kovid tablosunun bir parçası olan vakalara işaret edebileceğini ifade eden Özkaya, hastaların daha yakından izlenmesi gerektiğini vurguladı.
UZUN SÜRELİ KOVİD HALK SAĞLIĞI SORUNUNA DÖNÜŞÜYOR
Uzun süreli kovidin giderek daha önemli bir halk sağlığı sorunu haline geldiğini belirten Prof. Dr. Şevket Özkaya, bu durumun daha güçlü bir gözetim sistemi, koordineli sağlık hizmetleri ve yeni tedavi yaklaşımlarını zorunlu kıldığını söyledi.
Her hastanın farklı belirtiler yaşayabileceğine dikkat çeken Özkaya, tedavi süreçlerinin kişiye özel planlanması gerektiğini belirterek, uzun süreli kovid konusunda hem sağlık çalışanlarının hem de toplumun farkındalığının artırılmasının önem taşıdığını sözlerine ekledi.
