İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Batı ittifakında dengelerin tartışıldığı bir dönemde Çin’e resmi bir ziyaret gerçekleştirmeye hazırlanıyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın ticaret tarifeleri ve tek taraflı dış politika hamlelerinin Avrupa başkentlerinde rahatsızlık yarattığı bir süreçte planlanan ziyaret, Londra’nın dış politikada yeni arayışlara yöneldiğine işaret ediyor. Çin Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasına göre Starmer, Çin Başbakanı Li Qiang’ın davetiyle 28–31 Ocak tarihleri arasında Pekin’de temaslarda bulunacak. Böylece Starmer, 2018’den bu yana Çin’i ziyaret eden ilk İngiliz başbakanı olacak.
Sekiz yıl sonra ilk temas
İngiltere’den Çin’e başbakan düzeyinde son ziyaret, 2018 yılında dönemin Başbakanı Theresa May tarafından gerçekleştirilmişti. Aradan geçen sürede iki ülke ilişkileri, özellikle insan hakları, güvenlik ve teknoloji başlıklarında yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle belirgin biçimde gerilemişti. Starmer’ın ziyareti, bu kopukluğun ardından ilişkileri yeniden ele alma ve diyalog kanallarını canlandırma amacı taşıyor. Ziyaretin gündeminde ekonomik işbirliği kadar, küresel jeopolitik gelişmelerin de yer alması bekleniyor.
Ekonomi ön planda, güvenlik kaygıları sürüyor
Temmuz 2024 seçimlerinin ardından iktidara gelen İşçi Partisi hükümeti, Çin ile özellikle ekonomi alanında daha dengeli bir ilişki kurmayı hedefliyor. Bu kapsamda Londra yönetiminin, Çin’in başkentte inşa etmeyi planladığı büyükelçilik binasına onay vermesi dikkat çekti. Muhalefet cephesinde ise bu karar, güvenlik ve casusluk endişeleri üzerinden eleştiriliyor. İngiltere’de son yıllarda Çin kaynaklı siber saldırılar ve istihbarat faaliyetlerine dair iddialar kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor.
CEO Konseyi yeniden gündemde
Ziyaretin en önemli başlıklarından biri de ekonomik ilişkiler olacak. Reuters’in aktardığına göre, iki ülke 2018’de kurulan İngiltere-Çin CEO Konseyi’ni yeniden canlandırmayı değerlendiriyor. Konseyde enerji, finans, otomotiv ve ilaç sektörlerinden büyük şirketlerin yer alması öngörülüyor. Starmer’a ziyaretinde Maliye Bakanı Rachel Reeves, Dışişleri Bakanı Yvette Cooper ve geniş bir iş heyetinin eşlik etmesi planlanıyor. Bu tablo, Londra’nın Çin pazarına yeniden açılma isteğini açık biçimde ortaya koyuyor.
“Altın çağ”dan temkinli yakınlaşmaya
İngiltere-Çin ilişkileri, 2010–2016 yılları arasında “altın çağ” olarak anılan bir dönem yaşamıştı. Ancak sonraki yıllarda Hong Kong, Sincan ve teknoloji güvenliği gibi konular ilişkilerin gerilmesine neden oldu. Starmer ise Çin’in küresel sistemde artık göz ardı edilemeyecek bir güç olduğunu vurgulayarak, daha gerçekçi ve çok boyutlu bir politika izlenmesi gerektiğini savunuyor. Trump döneminde Batı ittifakında yaşanan sarsıntılar da Londra’nın Pekin ile ilişkilerini yeniden değerlendirmesinde etkili oluyor. Bu ziyaret, İngiltere’nin dış politikada denge arayışının somut bir adımı olarak görülüyor.
